Gia Lai xây dựng 4 kịch bản ứng phó nguy cơ hạn hán

Nhu cầu nước lớn, nguồn cung thiếu hụt

Theo tính toán của Chi cục Thủy lợi Gia Lai, tổng nhu cầu nước phục vụ sinh hoạt cho 3,1 triệu dân, tưới lúa và 120.000 ha cây công nghiệp dài ngày ở khu vực phía tây trong mùa khô khoảng 1.435 triệu m³. Ngoài ra, nhu cầu nước phục vụ chăn nuôi khoảng 25-30 triệu m³/năm, các nhu cầu sử dụng nước khác khoảng 40-50 triệu m³/năm.

Tổng nhu cầu sử dụng nước toàn tỉnh ước khoảng 1.800-2.000 triệu m³/năm. Riêng phía tây Gia Lai chiếm hơn 70% tổng nhu cầu, trong khi đây là khu vực có quy mô sản xuất nông nghiệp lớn nhưng hạ tầng thủy lợi còn hạn chế. Đáng chú ý, tổng lượng thiếu hụt nguồn nước hiện trạng tại khu vực phía tây được ước tính gần 1.235 triệu m³. Tình trạng khai thác nước ngầm quá mức diễn ra tại một số nơi, nghiêm trọng nhất là tiểu vùng Ia Mơr-Ia Lốp.

Số liệu quan trắc cho thấy mực nước ngầm tại một số khu vực đã suy giảm 2-5 m so với 10 năm trước, cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Tại khu vực phía đông Gia Lai, hoạt động khai thác nước ngầm tập trung ở An Nhơn, Tuy Phước để phục vụ tưới cây trồng cạn và sinh hoạt. Nguồn nước ngầm ở khu vực này được đánh giá còn khá dồi dào, song cần có kế hoạch quản lý, sử dụng hợp lý nhằm tránh khai thác quá mức.

Xây dựng kịch bản ứng phó hạn hán

Theo ngành nông nghiệp Gia Lai, khó khăn lớn trong công tác bảo đảm nguồn nước tập trung ở khu vực phía đông, nơi phần lớn hồ chứa có dung tích nhỏ, lượng mưa đến muộn và thấp hơn trung bình nhiều năm. Trước tình hình này, ngành nông nghiệp yêu cầu các đơn vị quản lý công trình thủy lợi theo dõi sát diễn biến nguồn nước tại từng hồ chứa, điều tiết tiết kiệm và chủ động phương án xử lý khi xảy ra thiếu nước cục bộ.

Chi cục Thủy lợi Gia Lai đã xây dựng 4 kịch bản theo mức bảo đảm nguồn nước để ứng phó với hạn hán. Các kịch bản được xây dựng dựa trên dung tích hồ chứa đạt được tại thời điểm kết thúc mùa mưa ở từng vùng. Cấp độ rủi ro được xác định riêng cho từng hồ chứa, từng khu vực theo dung tích thực tế tại thời điểm đánh giá. Trên cơ sở dung tích hồ, diện tích phục vụ và nhu cầu nước đến cuối vụ, đơn vị quản lý công trình thủy lợi tự xác định cấp độ rủi ro phù hợp, không áp dụng một ngưỡng chung cho tất cả hồ chứa.

Trong bối cảnh thời tiết còn diễn biến khó lường, ngành nông nghiệp Gia Lai tiếp tục theo dõi sát nguồn nước, chủ động điều tiết theo từng khu vực, cập nhật phương án ứng phó và tranh thủ các đợt mưa để tích nước an toàn, bảo đảm nguồn nước cho sản xuất vụ đông xuân 2026-2027 và sinh hoạt của người dân.

Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn quốc gia, xu thế El Niño nhiều khả năng duy trì đến đầu năm 2027, khiến lượng mưa tại khu vực Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục thiếu hụt, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn.

El Nino mạnh nhất 40 năm có thể xuất hiện, nhiều khu vực đối mặt hạn hán