Giám sát 5 cơ sở có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường ở Hà Tĩnh, Lâm Đồng và Quảng Ngãi

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) vừa ban hành Kế hoạch tăng cường phòng ngừa, giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, giai đoạn 2026-2030.

Kế hoạch đặt ra nhằm chủ động phòng ngừa, tăng cường giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguồn thải lớn, khu vực tập trung nhiều nguồn thải, các điểm nóng về ô nhiễm môi trường và cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao…. Đồng thời, kịp thời phát hiện và ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

Quyết định này thay thế Quyết định số 750/QĐ-BTNMT ngày 28/3/2023 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Kế hoạch tăng cường phòng ngừa, giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

5 cơ sở có nguy cơ ô nhiễm cao

Theo Kế hoạch, Bộ NN-MT tiếp tục giám sát đối với 5 cơ sở có công suất lớn, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao theo chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền, gồm: Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng - TKV, Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV, Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân, Công ty Cổ phần Bột - Giấy VNT19.

Trong giai đoạn 2026-2030, Cục Môi trường sẽ phối hợp với 3 tỉnh: Hà Tĩnh, Lâm Đồng, Quảng Ngãi giám sát, đánh giá việc tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường của các cơ sở; kịp thời phát hiện các vấn đề, tồn tại trong công tác bảo vệ môi trường để cơ sở khắc phục kịp thời và xử lý vi phạm theo quy định. Qua đó, tăng cường công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường phát sinh, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.

Công tác giám sát cũng giúp phát hiện sớm các vấn đề môi trường phát sinh từ thực tiễn để báo cáo, đề xuất Bộ NN-MT có biện pháp xử lý hoặc rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách.

Riêng đối với Trung tâm điện lực Vĩnh Tân, cần đánh giá được tổng lượng thải và xác định phạm vi ảnh hưởng từ hoạt động của các cơ sở Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân đến khu dân cư xung quanh theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ năm 2024 về việc xác định khoảng cách ly vệ sinh đối với Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân.

Việc giám sát được thực hiện hằng năm. Dựa trên kết quả giám sát, Cục Môi trường sẽ rà soát, đánh giá và báo cáo Bộ NN-MT xem xét dừng, tiếp tục thực hiện giám sát các đối tượng nêu trên hoặc bổ sung theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Kiểm soát chặt môi trường, xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn thải các khu sản xuất, kinh doanh

Bộ NN-MT sẽ tập trung kiểm soát chặt chẽ về môi trường các cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp. Đây là các cơ sở có nguồn thải lớn, nhiều nguồn thải, gây ô nhiễm môi trường kéo dài, có vùng tác động lớn, đặc biệt tại các khu vực trọng yếu, tập trung dân cư lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh...

Bộ cũng khảo sát, đánh giá chất lượng môi trường tại các khu vực tập trung cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường đối với các hệ thống xử lý nước thải, hồ chứa nước thải, hồ chứa quặng đuôi, các bãi chứa chất thải có nguy cơ xảy ra sự cố môi trường, biện pháp bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão.

Thực hiện rà soát, phân loại, lập và cập nhật danh mục các cơ sở có công suất lớn, tại các khu vực, vị trí nhạy cảm về môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn thi hành; yêu cầu thực hiện các biện pháp kiểm soát đặc thù về môi trường; tổng hợp đầy đủ hồ sơ môi trường, các vấn đề môi trường chính của các cơ sở để theo dõi, giám sát chặt chẽ, liên tục.

Để kiểm soát nguồn thải, Bộ sẽ thu thập thông tin, thống kê các nguồn thải có lưu lượng xả nước thải từ 200 m3/ngày đêm trở lên và nguồn thải có lưu lượng xả bụi, khí thải từ 50.000 m3/giờ trở lên; các nguồn ô nhiễm, phát sinh chất thải trên phạm vi cả nước.

Lập danh mục các cơ sở cần kiểm soát, kiểm tra hoặc đề xuất tổ chức kiểm tra liên ngành định kỳ, đột xuất về bảo vệ môi trường, trong đó tập trung vào các KCN, CCN chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung; các cơ sở sản xuất không nằm trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Điều tra, khảo sát trọng tâm, trọng điểm, đánh giá các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và đề xuất biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường.

Bộ cũng khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn thải, lấy cơ sở làm chủ thể và các nguồn thải của cơ sở làm trung tâm của cơ sở dữ liệu để phục vụ công tác quản lý, giám sát theo chủ trương tăng cường “hậu kiểm” và chuyển đổi số.

Theo dõi, đánh giá việc vận hành hệ thống quan trắc tự động, liên tục thành phần môi trường; trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường (giá trị quan trắc vượt QCVN, không truyền dữ liệu, kiểm soát lưu lượng...) thực hiện theo định pháp luật về bảo vệ môi trường và các quy định có liên quan.

Việc theo dõi, giám sát xả thải sẽ thông qua ứng dụng các phương tiện, công cụ, công nghệ hiện đại như camera AI, drone, viễn thám, quan trắc tự động, liên tục, IoT,… Trước mắt, triển khai áp dụng thí điểm có kiểm soát đối với một số nguồn thải tại các khu vực nhạy cảm về môi trường, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường lớn, vùng tác động lớn, đặc biệt tại các khu vực trọng yếu, tập trung dân cư lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh...

Thái Nguyên tăng cường xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường