KCN Lê Minh Xuân: 87 cơ sở vi phạm môi trường, phạt gần 16 tỷ đồng

Ngày 8/8, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công bố kết quả kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường tại Khu công nghiệp (KCN) và Khu tiểu thủ công nghiệp (TTCN) Lê Minh Xuân, thuộc địa bàn xã Tân Nhựt và xã Bình Lợi, TP HCM.

Đây là khu vực được xác định có tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài. Đợt kiểm tra được thực hiện nhằm làm rõ các nguồn phát sinh ô nhiễm, việc chấp hành pháp luật về môi trường của các cơ sở sản xuất, kinh doanh và trách nhiệm của các đơn vị liên quan.

Nhiều chỉ số ô nhiễm vượt quy chuẩn hàng trăm, hàng nghìn lần

Theo kết quả kiểm tra, trong số 100 cơ sở được kiểm tra, có 87 cơ sở vi phạm các quy định của pháp luật về môi trường, với tổng số tiền xử phạt gần 16 tỷ đồng.

Các vi phạm chủ yếu liên quan đến thủ tục môi trường và quản lý chất thải. Nhiều cơ sở không thực hiện đăng ký môi trường, thiếu báo cáo bảo vệ môi trường, hoạt động không đúng nội dung giấy phép hoặc không cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu phục vụ công tác kiểm tra.

Đoàn kiểm tra cũng phát hiện tình trạng nước thải không được xử lý theo đúng quy định trước khi đưa vào hệ thống xử lý tập trung. Một số cơ sở xả nước thải vào hệ thống thoát nước mưa; chuyển giao chất thải cho đơn vị không đủ chức năng; quản lý chất thải nguy hại không đúng quy định hoặc đổ, chôn lấp trái phép chất thải rắn công nghiệp.

Trước đó, Cục Môi trường đã phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05, Bộ Công an) và các cơ quan chức năng địa phương tổ chức lấy mẫu nước, không khí tại những khu vực được xác định là điểm nóng ô nhiễm kéo dài.

Kết quả phân tích cho thấy nước thải tại nhiều cơ sở chưa được xử lý đạt yêu cầu trước khi đưa vào hệ thống xử lý tập trung. Một số nơi có dấu hiệu xả trực tiếp hoặc chỉ xử lý mang tính đối phó, làm giảm hiệu quả của toàn bộ hệ thống xử lý nước thải.

Đáng chú ý, mẫu nước thải tại hố ga trên đường số 8 của KCN Lê Minh Xuân có chỉ số BOD5 vượt tiêu chuẩn đấu nối tới 2.797 lần, tổng dầu mỡ khoáng vượt 1.348 lần, COD vượt 1.041 lần, chất rắn lơ lửng vượt 515 lần và niken vượt gần 198 lần.

Tại hố ga đấu nối của Công ty TNHH MTV Sản xuất Thương mại Trọng Ân, hàm lượng sắt trong nước thải vượt quy chuẩn 540 lần, trong khi kẽm vượt 113 lần.

Ô nhiễm cũng được ghi nhận tại các tuyến kênh tiếp nhận nước thải xung quanh KCN và Khu TTCN Lê Minh Xuân. Tại kênh C12, đoạn giáp khu vực điểm nóng, BOD5 vượt quy chuẩn 61 lần, COD vượt 47 lần, sắt vượt 25 lần, E.Coli vượt 22 lần và amoni vượt 17 lần. Tại kênh C16, amoni vượt 36 lần, antimon vượt gần 10 lần.

Kết quả quan trắc cho thấy mức độ ô nhiễm giảm dần khi khoảng cách với khu vực điểm nóng tăng lên. Từ kết quả lấy mẫu và phân tích, Cục Môi trường xác định nước thải từ KCN và Khu TTCN Lê Minh Xuân là nguồn chính gây ô nhiễm các tuyến kênh xung quanh.

Không chỉ ô nhiễm nguồn nước, chất lượng không khí tại khu vực cũng có dấu hiệu bị ảnh hưởng. Kết quả quan trắc tại ba vị trí cho thấy bụi lơ lửng vượt quy chuẩn 2,5 lần, khí amoniac vượt 4,84 lần. Nồng độ ô nhiễm cao tập trung tại những nơi có nhiều nguồn phát thải và biến đổi theo hướng gió.

Một vấn đề đáng chú ý khác là tình trạng khai thác nước dưới đất. Cục Môi trường phát hiện 28 cơ sở khai thác nước dưới đất bằng 41 giếng, trong đó 27 cơ sở không có giấy phép. Từ năm 2021 đến thời điểm kiểm tra, 40 giếng không phép đã khai thác tổng cộng hơn 4,17 triệu m3 nước.

Theo Cục Môi trường, việc khai thác nước dưới đất trái phép khiến chủ đầu tư hạ tầng khó kiểm soát lượng nước thải phát sinh. Các cơ sở có thể lợi dụng kẽ hở này để xả trực tiếp qua hệ thống thoát nước mưa hoặc đưa nước thải vào hệ thống thu gom mà không qua đồng hồ đo lưu lượng.

Ngoài các vi phạm về môi trường, đoàn kiểm tra còn phát hiện một số cơ sở xây dựng trái phép, lấn chiếm đất, không bảo đảm các quy định về phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động. Một số trường hợp chôn lấp, đổ chất thải rắn có dấu hiệu phạm tội gây ô nhiễm môi trường.

Chuyển hồ sơ 5 vụ việc sang công an, yêu cầu làm rõ trách nhiệm

Trước những vi phạm được phát hiện, Cục Môi trường đã chuyển hồ sơ liên quan đến Công ty Việt Khiêm, Công ty Đức Hưng Khiêm, Công ty Ánh Tuyết, hộ kinh doanh Nguyễn Minh Hoàng và hộ kinh doanh Phi Long sang Công an TP HCM để tiếp tục xác minh, điều tra và xử lý theo quy định.

Ngày 28/6, Công an TP HCM đã khởi tố vụ án liên quan đến Công ty Việt Khiêm.

Sau đợt kiểm tra, các cơ sở gây ô nhiễm đã bồi thường tổng cộng 850 triệu đồng cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Hàng trăm nguồn xả nước thải, khí và bụi đã dừng hoạt động; tình trạng chôn lấp, đổ chất thải trái phép cơ bản được chấm dứt.

Các doanh nghiệp cũng phối hợp nạo vét ba tuyến kênh C12, C16 và C18 với tổng chiều dài 2.934 m, đồng thời xử lý hàng nghìn tấn bùn.

Trong 13 cơ sở còn lại thuộc diện kiểm tra, một số đã ngừng hoạt động hoặc mới nhận chuyển nhượng nhà xưởng; một số vụ việc đang được cơ quan công an xác minh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị TP HCM tiếp tục rà soát các vi phạm liên quan đến tài nguyên nước, đất đai, xây dựng, quy hoạch, phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động tại KCN và Khu TTCN Lê Minh Xuân.

Đồng thời, Bộ đề nghị kiểm điểm trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân để xảy ra tình trạng ô nhiễm kéo dài tại khu vực; tăng cường kiểm soát nguồn thải, bảo đảm các cơ sở sản xuất thực hiện đầy đủ quy định về xử lý nước thải, chất thải và khí thải.

KCN Lê Minh Xuân được thành lập năm 1997 nhằm tiếp nhận các cơ sở sản xuất di dời khỏi khu vực nội thành TP HCM. Đến năm 2005, thành phố xây dựng Khu TTCN Lê Minh Xuân dành cho các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm trong khu dân cư.

Hai khu có tổng diện tích hơn 115 ha, hiện đã được lấp đầy với 274 cơ sở hoạt động và khoảng 8.500 lao động.

Việc 87/100 cơ sở được kiểm tra bị phát hiện vi phạm, cùng những kết quả quan trắc cho thấy mức độ ô nhiễm nghiêm trọng tại một số điểm, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải siết chặt công tác quản lý môi trường, kiểm soát nguồn thải và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời khắc phục triệt để các nguồn gây ô nhiễm được kỳ vọng sẽ góp phần chấm dứt tình trạng ô nhiễm kéo dài tại KCN và Khu TTCN Lê Minh Xuân, bảo đảm môi trường sống cho người dân khu vực.

Ô nhiễm tại KCN Lê Minh Xuân: Người dân ám ảnh sống chung với khói, khí thải