Kiểm định khí thải xe máy từ 1/7: Bước đi cần thiết để kiểm soát ô nhiễm đô thị

Xe dưới 5 năm được miễn kiểm định lần đầu

Theo dự thảo Thông tư về kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy đang được lấy ý kiến, một điểm mới đáng chú ý là các phương tiện có tuổi đời dưới 5 năm (60 tháng) sẽ được miễn kiểm định khí thải lần đầu. Chủ xe không cần đưa phương tiện đến cơ sở đăng kiểm, bởi cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào chứng nhận chất lượng kỹ thuật và bảo vệ môi trường từ khâu sản xuất hoặc nhập khẩu để cấp giấy chứng nhận.

Thủ tục dự kiến được thực hiện nhanh gọn, với thời gian xử lý khoảng 3 giờ. Đồng thời, dữ liệu quản lý phương tiện sẽ được số hóa, mỗi xe có một hồ sơ điện tử duy nhất, liên thông giữa các cơ quan quản lý. Người dân có thể sử dụng giấy tờ điện tử như đăng ký xe và căn cước công dân trong quá trình thực hiện thủ tục.

Đối với xe từ 5 đến 12 năm tuổi, chu kỳ kiểm định khí thải sẽ là 24 tháng/lần; còn xe trên 12 năm tuổi phải kiểm định 12 tháng/lần. Nếu phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải, chủ xe buộc phải khắc phục theo yêu cầu trước khi tiếp tục lưu hành.

Lộ trình triển khai theo từng giai đoạn

Theo kế hoạch, chính sách kiểm định khí thải xe máy sẽ được áp dụng trước tiên tại Hà Nội và TP.HCM từ năm 2027, sau đó mở rộng ra các đô thị lớn từ năm 2028 và tiến tới triển khai trên phạm vi rộng hơn từ năm 2030.

Việc thực hiện theo lộ trình từng bước được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực cho hệ thống đăng kiểm, đồng thời tạo điều kiện để người dân thích nghi dần với quy định mới. Chính sách cũng hướng tới mục tiêu kiểm soát chặt chẽ nhóm xe cũ, vốn là nguồn phát thải lớn trong đô thị.

Theo thống kê đến cuối năm 2024, cả nước có hơn 77 triệu xe mô tô, xe gắn máy, trong đó một tỷ lệ lớn là các phương tiện đã sử dụng nhiều năm. Đây là nhóm phương tiện có nguy cơ phát thải cao, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.

Các chuyên gia cho rằng việc kiểm định khí thải xe máy không chỉ là giải pháp môi trường mà còn góp phần nâng cao ý thức bảo dưỡng phương tiện, giảm nguy cơ tai nạn giao thông do xe xuống cấp kỹ thuật.

Bên cạnh đó, chính sách này được xem là một bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển giao thông bền vững, khi kết hợp với các giải pháp như phát triển giao thông công cộng, mở rộng vùng phát thải thấp và khuyến khích sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường.

Về lâu dài, kiểm định khí thải xe máy không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí đô thị mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của các đô thị Việt Nam.

Từ 2027, bắt buộc kiểm định khí thải xe máy tại Hà Nội và TP.HCM