TP.HCM hướng tới tự chủ 60 - 70% công nghệ xử lý khí thải

UBND TP.HCM vừa ban hành Quyết định số 5159/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam giai đoạn 2025–2030 trên địa bàn thành phố.

Kế hoạch được triển khai nhằm phát triển ngành công nghiệp môi trường theo hướng hiện đại, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, đồng thời cụ thể hóa các nhiệm vụ theo tinh thần “6 rõ”, gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.

Hướng tới hình thành hệ sinh thái công nghiệp môi trường

Theo kế hoạch, TP.HCM đặt mục tiêu đưa công nghiệp môi trường trở thành một bộ phận quan trọng trong cơ cấu kinh tế, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp môi trường hiện đại, có khả năng nghiên cứu, sản xuất và cung ứng công nghệ, thiết bị, sản phẩm môi trường cho thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Thành phố sẽ thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức quốc tế nhằm tăng cường nghiên cứu, làm chủ, thương mại hóa công nghệ môi trường, đồng thời nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Đáng chú ý, TP.HCM đặt mục tiêu phát triển công nghệ, thiết bị và sản phẩm xử lý nước thải đáp ứng 70–80% nhu cầu trong nước và hướng tới xuất khẩu. Đối với lĩnh vực xử lý khí thải, thành phố phấn đấu đáp ứng 60–70% nhu cầu trong nước.

Trong lĩnh vực chất thải rắn và chất thải nguy hại, mục tiêu được đặt ra là đáp ứng 50–60% nhu cầu về thu gom, vận chuyển, trung chuyển, phân loại và 60–70% nhu cầu phân loại, tái chế trong nước.

Thành phố cũng hướng tới phát triển thiết bị đo lường, giám sát môi trường đáp ứng khoảng 20% nhu cầu trong nước, đồng thời nghiên cứu, phát triển các công nghệ phục vụ sản xuất năng lượng từ chất thải.

Ưu tiên công nghệ xử lý chất thải và quan trắc môi trường

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, TP.HCM sẽ tập trung hoàn thiện chính sách, thể chế phát triển ngành công nghiệp môi trường, triển khai các chính sách khuyến khích, ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, qua đó tạo điều kiện hình thành các khu, cụm công nghiệp sinh thái và thúc đẩy doanh nghiệp tiếp cận các chính sách hỗ trợ đổi mới, chuyển giao công nghệ.

Thành phố sẽ rà soát, đề xuất bổ sung danh mục công nghệ, thiết bị và sản phẩm công nghiệp môi trường, ưu tiên những lĩnh vực có tiềm năng phát triển và nhu cầu thị trường lớn như điện rác, xử lý nước thải đô thị và công nghiệp, sản xuất vật liệu xây dựng từ chất thải tái chế, tái chế chất thải từ các nguồn năng lượng tái tạo, hệ thống quan trắc môi trường, nhựa sinh học và vật liệu xanh.

Các công nghệ, thiết bị xử lý chất thải cũng được nghiên cứu để bổ sung vào Danh mục sản phẩm cơ khí trọng điểm, qua đó tạo thêm động lực cho doanh nghiệp trong nước đầu tư nghiên cứu, sản xuất và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Cùng với đó, TP.HCM sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ công nghệ xử lý chất thải; hỗ trợ chuyển giao công nghệ và phát triển tài sản trí tuệ; tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghiệp môi trường.

Việc ứng dụng công nghệ CAD/CAM, cơ điện tử, hệ thống điều khiển tự động, công nghệ cảm biến và công nghệ sinh học trong sản xuất thiết bị môi trường cũng được xác định là một trong những hướng ưu tiên.

Gắn phát triển công nghiệp môi trường với kinh tế tuần hoàn

Một trong những định hướng đáng chú ý của kế hoạch là thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng bền vững, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Theo đó, thành phố sẽ hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát sinh chất thải và tăng khả năng tái sử dụng, tái chế chất thải.

TP.HCM cũng yêu cầu tăng cường phối hợp trong quản lý môi trường tại các cụm công nghiệp, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng và phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nhằm hạn chế nguy cơ đưa công nghệ lạc hậu, thiết bị không đáp ứng yêu cầu môi trường vào hoạt động.

Phân công trách nhiệm, kiểm soát tiến độ thực hiện

Kế hoạch được triển khai trên địa bàn thành phố với sự tham gia của các sở, ban, ngành, UBND các phường, xã, đặc khu và các đơn vị liên quan. Các nhiệm vụ được phân công gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị, bảo đảm tiến độ và sản phẩm đầu ra.

Theo yêu cầu của UBND TP.HCM, các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan phải gửi báo cáo kết quả thực hiện các chương trình, nhiệm vụ trước ngày 30/10 hằng năm và theo yêu cầu về Sở Công Thương để tổng hợp, báo cáo UBND thành phố và Bộ Công Thương.

Việc triển khai kế hoạch phát triển ngành công nghiệp môi trường giai đoạn 2025–2030 được kỳ vọng không chỉ góp phần nâng cao năng lực xử lý các vấn đề môi trường của TP.HCM mà còn tạo dư địa phát triển một lĩnh vực công nghiệp mới, có hàm lượng khoa học công nghệ cao.

Trong đó, mục tiêu nâng tỷ lệ đáp ứng trong nước đối với công nghệ xử lý nước thải, khí thải, chất thải rắn, chất thải nguy hại và thiết bị quan trắc được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước và từng bước đưa công nghiệp môi trường Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường khu vực và quốc tế.

Từ 1/9, TP.HCM áp dụng khung giá mới với việc thu gom, vận chuyển rác sinh hoạt