Hà Nội chuyển từ xử lý tình huống sang kiểm soát căn cơ ô nhiễm môi trường
Trước những áp lực về ô nhiễm không khí, nguồn nước và chất thải sinh hoạt, Hà Nội đặt mục tiêu chuyển từ xử lý tình huống sang kiểm soát, giải quyết tận gốc các nguồn gây ô nhiễm. Chương trình phối hợp giai đoạn 2026–2030 giữa Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND TP Hà Nội được kỳ vọng tạo sự đồng bộ trong huy động cộng đồng, hoàn thiện công tác quản lý và cải thiện chất lượng môi trường Thủ đô.
Chiều 19/11, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND TP Hà Nội tổ chức ký kết chương trình phối hợp "Vận động nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030".
Chương trình hướng tới phát huy vai trò của các cơ quan quản lý, tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư trong công tác bảo vệ môi trường. Trọng tâm là đổi mới hoạt động tuyên truyền, vận động người dân thực hiện phân loại chất thải tại nguồn, giảm sử dụng túi nilon khó phân hủy và các sản phẩm nhựa dùng một lần; không xả rác, nước thải chưa qua xử lý ra môi trường, không đốt rác và rơm rạ.
.jpg)
Bên cạnh đó, người dân được vận động thực hành tiết kiệm nước, năng lượng, thực phẩm; chủ động giữ gìn vệ sinh môi trường và cảnh quan tại nơi sinh sống. Các hoạt động tuyên truyền sẽ được triển khai thông qua báo chí, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, nền tảng số, sinh hoạt cộng đồng, đối thoại, tập huấn, cuộc thi và các hoạt động trải nghiệm.
Triển khai ba mô hình thiết thực bảo vệ môi trường
Một trong những nội dung đáng chú ý của chương trình là xây dựng, duy trì và nhân rộng ba mô hình bảo vệ môi trường, tập trung vào trường học, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và các nguồn nước đô thị.
Mô hình "Bữa ăn xanh - trường học xanh" hướng tới sự tham gia của nhà trường, học sinh và phụ huynh trong thực hành tiết kiệm thực phẩm, hạn chế lãng phí, giảm đồ nhựa dùng một lần, phân loại chất thải tại nguồn và sử dụng tiết kiệm nước.
Đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống, mô hình "Nhà hàng không khói, thực phẩm đường phố văn minh" khuyến khích các nhà hàng, bếp ăn tập thể và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố lắp đặt thiết bị thu gom, xử lý khói, mùi và dầu mỡ. Đồng thời, các cơ sở cần thực hiện vệ sinh định kỳ hệ thống hút, lọc khí, phân loại và thu gom chất thải đúng quy định.
Trong khi đó, mô hình "Hồ, ao, sông, kênh, mương xanh - sạch - đẹp" tập trung huy động cộng đồng tham gia tổng vệ sinh định kỳ, không xả rác và nước thải chưa qua xử lý xuống các nguồn nước. Người dân cũng được khuyến khích chủ động phát hiện, phản ánh những điểm có dấu hiệu ô nhiễm để cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý.
Việc lựa chọn địa bàn triển khai thí điểm, đánh giá hiệu quả và nhân rộng các mô hình sẽ căn cứ vào điều kiện thực tế cũng như nguồn lực được giao.
Cùng với hoạt động vận động cộng đồng, MTTQ các cấp, các tổ chức thành viên và người dân sẽ tăng cường giám sát, phản ánh những hành vi xả thải, đốt rác, phát sinh bụi và khí thải gây ô nhiễm. Các thông tin được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để tiếp nhận, xử lý và công khai kết quả.
Xác định rõ trách nhiệm trong tháo gỡ các điểm nghẽn môi trường
Phát biểu tại lễ ký kết, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho rằng, xây dựng Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn thể hiện định hướng phát triển bền vững.
Theo Bộ trưởng, ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, những hạn chế trong thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt và tình trạng lãng phí thực phẩm là các vấn đề cần được quan tâm giải quyết. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết phối hợp, hỗ trợ chuyên môn, giải pháp kỹ thuật, chia sẻ thông tin và chuyển giao những mô hình hiệu quả cho thành phố.
Về phía Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng xác định ô nhiễm môi trường là một trong 5 điểm nghẽn lớn mà thành phố cần tập trung tháo gỡ.
Theo đó, Hà Nội sẽ chuyển từ cách tiếp cận xử lý các tình huống phát sinh sang kiểm soát và giải quyết căn cơ những nguồn gây ô nhiễm; đồng thời thay đổi phương thức triển khai từ tuyên truyền, phát động phong trào sang các hoạt động thường xuyên, có kiểm tra và đánh giá kết quả cụ thể.
Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, những nhiệm vụ mang tính lâu dài như đầu tư hạ tầng, xử lý nước thải, kiểm soát khí thải, quản lý chất thải và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm phải được chính quyền xác định rõ trách nhiệm thực hiện. Công tác bảo vệ môi trường không thể chỉ trông chờ vào những đợt ra quân ngắn hạn, càng không thể đặt trách nhiệm xử lý ô nhiễm lên vai người dân.
Theo phân công, UBND TP Hà Nội chịu trách nhiệm quản lý, tổ chức thực hiện chương trình, đồng thời bố trí và huy động các nguồn lực cần thiết. Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đảm nhiệm vai trò vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân tham gia và thực hiện giám sát. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình triển khai.
Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành và chính quyền xã, phường cụ thể hóa chương trình thành những kế hoạch phù hợp, xác định rõ nhiệm vụ, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và tiêu chí đánh giá. Người đứng đầu cơ quan, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện và công khai thông tin để nhân dân giám sát.
Việc ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2026–2030 đặt ra yêu cầu gắn hoạt động vận động cộng đồng với trách nhiệm quản lý nhà nước và các giải pháp xử lý ô nhiễm cụ thể. Trong đó, sự tham gia của người dân có ý nghĩa quan trọng đối với việc thay đổi thói quen sinh hoạt, tiêu dùng và giám sát môi trường tại cơ sở; song song với đó, chính quyền cần bảo đảm hạ tầng, nguồn lực và cơ chế kiểm soát các nguồn thải.
Mục tiêu hướng tới không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các phong trào hay mô hình bảo vệ môi trường, mà là tạo ra những chuyển biến thực chất về chất lượng không khí, nguồn nước, vệ sinh đô thị và môi trường sống của người dân Thủ đô.
.jpg)



