Cao Bằng tạo động lực phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Là tỉnh miền núi, biên giới có địa hình chia cắt, điều kiện phát triển giữa các địa bàn còn chênh lệch, Cao Bằng hiện có 56 xã, phường, trong đó 53 xã thuộc khu vực III và 736 thôn đặc biệt khó khăn. Những đặc thù này đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc, gắn giảm nghèo với phát triển sản xuất, cải thiện hạ tầng và phát huy nội lực cộng đồng.

Đầu tư hạ tầng, tạo sinh kế cho người dân

Thời gian qua, Cao Bằng đã ban hành trên 260 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách dân tộc gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách được đẩy mạnh, hướng về cơ sở. Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh tổ chức 5.964 hội nghị, lớp tập huấn với khoảng 750.000 lượt người tham gia; thực hiện 504 chuyên đề phát thanh, truyền hình bằng tiếng Việt và 144 chuyên đề bằng tiếng dân tộc thiểu số.

Nội dung tập trung phổ biến chính sách, pháp luật, hướng dẫn sản xuất, chuyển giao khoa học kỹ thuật, vận động xóa bỏ hủ tục và nâng cao nhận thức về bảo vệ an ninh trật tự.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là ưu tiên nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông, thủy lợi, điện và nước sinh hoạt. Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh cùng các tuyến giao thông kết nối được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, giảm chi phí vận chuyển, thúc đẩy giao thương và thu hút đầu tư. Giai đoạn 2021-2025, người dân và doanh nghiệp đóng góp 33.420 triệu đồng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Đến nay, tỷ lệ xã có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa theo tiêu chuẩn của Bộ Xây dựng đạt 96,3%.

Song song với đầu tư hạ tầng, chính sách giảm nghèo được triển khai theo hướng gắn hỗ trợ trực tiếp với phát triển sản xuất và tạo sinh kế. Trong giai đoạn 2021-2025, với tổng nguồn vốn trên 2.000 tỷ đồng, tỉnh thực hiện hơn 500 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất và mô hình giảm nghèo, thu hút trên 40.000 hộ tham gia.

Các chính sách hỗ trợ nhà ở, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài cũng được chú trọng. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm 21,26% trong cả giai đoạn, bình quân giảm 4,25% mỗi năm.

Đối với các nhu cầu thiết yếu, Cao Bằng đã hỗ trợ 9.469 hộ có nước sinh hoạt với tổng kinh phí trên 50 tỷ đồng; hỗ trợ nhà ở cho 589 hộ nghèo dân tộc thiểu số, với kinh phí giải ngân trên 23,7 tỷ đồng. Trong lĩnh vực giáo dục, tỉnh duy trì phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi tại 56/56 xã, phường. Đến tháng 9/2026, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 99,6%.

Bên cạnh phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh, địa phương tiếp tục quan tâm bảo tồn văn hóa truyền thống, củng cố hệ thống chính trị cơ sở và phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng. Đồng bào tích cực tham gia phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc, phối hợp giữ gìn đường biên, mốc giới.

Phát huy nội lực, hướng tới phát triển bền vững

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Cao Bằng vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Thu nhập của người dân còn thấp, kết quả giảm nghèo tại một số nơi chưa bền vững; sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún, liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế. Hạ tầng chưa đồng bộ, khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu tại một số địa bàn còn khó khăn.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh xác định tiếp tục tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, lấy nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển làm nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, Cao Bằng đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt tối thiểu 6-6,5%/năm; thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số bằng một nửa mức bình quân chung cả nước; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm xuống dưới 20%, cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn. Tỉnh phấn đấu trên 85% số xã, thôn có đủ cơ sở hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và 35-40% lao động là người dân tộc thiểu số trong độ tuổi được đào tạo nghề phù hợp, có thu nhập ổn định.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, địa phương tiếp tục huy động, lồng ghép hiệu quả các nguồn lực đầu tư, ưu tiên công trình thiết yếu tại những khu vực còn nhiều khó khăn. Trong sản xuất nông nghiệp, định hướng tập trung phát triển theo hướng liên kết, nâng cao giá trị, kết hợp trồng trọt với chăn nuôi; đẩy mạnh khuyến nông, khuyến lâm, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện từng vùng.

Đáng chú ý, Cao Bằng xác định người dân phải thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển. Chính sách hỗ trợ cần gắn với nâng cao năng lực sản xuất, tạo việc làm và khả năng tự vươn lên, từng bước khắc phục tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Cùng với đó là tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, đào tạo nghề, giải quyết nhu cầu về nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ được đo bằng tỷ lệ giảm nghèo hay số công trình hạ tầng được đầu tư, mà còn nằm ở khả năng tạo dựng sinh kế ổn định, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát huy nội lực cộng đồng. Đây là nền tảng để Cao Bằng khai thác hiệu quả tiềm năng vùng miền núi, biên giới, từng bước thu hẹp chênh lệch phát triển và cải thiện đời sống nhân dân.

Cao Bằng tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy du lịch xanh