Chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm sau bão số 4 và mưa lũ

Ngày 18/9/2026, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) ban hành Công văn số 1911/ATTP-NĐTT gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc, miền Trung, đề nghị tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm sau bão số 4 và mưa lũ.

Động thái này được thực hiện trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại Văn bản số 8916/VPCP-NN ngày 28/8/2026 của Văn phòng Chính phủ và Văn bản số 6706/BYT-KH-TC ngày 6/9/2026 của Bộ Y tế về việc tập trung khắc phục hậu quả bão số 4 và mưa lũ.

Cục An toàn thực phẩm đề nghị các địa phương chịu ảnh hưởng trực tiếp khẩn trương triển khai các biện pháp hạn chế nguy cơ ô nhiễm thực phẩm, ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm.

Chú trọng an toàn nguồn nước và vệ sinh ăn uống

Một trong những yêu cầu được đặt ra là các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện đúng các biện pháp vệ sinh ăn uống trong thời gian mưa lũ và giai đoạn khắc phục hậu quả.

Người dân được khuyến cáo thực hiện nguyên tắc “ăn chín, uống chín”, sử dụng nước sạch hoặc nước đã qua xử lý trong ăn uống và chế biến thực phẩm. Việc rửa tay trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh cũng cần được duy trì. Dụng cụ ăn uống, bát, đũa phải được vệ sinh sạch sẽ.

Thực phẩm cần được bảo quản tại nơi khô ráo, sạch sẽ, hạn chế nguy cơ tiếp xúc với côn trùng, động vật hoặc môi trường ẩm mốc. Những thực phẩm đã bị ngập nước, nhiễm bẩn, hư hỏng hoặc biến chất không được tiếp tục sử dụng.

Cùng với đó, các địa phương cần tổ chức thu gom, xử lý rác thải, chất thải và xác động vật chết; khơi thông cống rãnh nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường sau mưa lũ.

Đối với nước dùng cho ăn uống và sinh hoạt tại các khu vực bị ngập hoặc chịu ảnh hưởng của lũ, cần lọc và khử trùng theo hướng dẫn của cơ quan y tế, đồng thời đun sôi trước khi uống hoặc sử dụng để chế biến thực phẩm. Những nguồn nước đã bị ô nhiễm nhưng chưa được xử lý phải được cảnh báo và tuyệt đối không đưa vào sử dụng.

Kiểm soát chặt thực phẩm tại vùng bị ngập lụt

Cục An toàn thực phẩm cũng yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát tại cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể, nơi cung cấp suất ăn và các điểm tiếp nhận, phân phối thực phẩm cứu trợ.

Đối tượng cần đặc biệt lưu ý là các loại thực phẩm có nguy cơ cao, thực phẩm từng bị ngập nước, chịu ảnh hưởng bởi mất điện hoặc được bảo quản trong điều kiện không bảo đảm.

Trường hợp phát hiện thực phẩm không đáp ứng yêu cầu an toàn, cơ quan chức năng phải nhanh chóng thu hồi, tiêu hủy và xử lý theo quy định. Thực phẩm bị ô nhiễm hoặc hư hỏng không được tiếp tục lưu thông, sử dụng hoặc đưa vào các hoạt động cứu trợ.

Các địa phương cũng được yêu cầu chỉ đạo người dân không sử dụng phân tươi để bón hoặc tưới cho rau, củ, quả.

Chủ động ứng phó khi xảy ra ngộ độc thực phẩm

Công tác giám sát ngộ độc thực phẩm và các bệnh lây truyền qua thực phẩm cần được tăng cường, đồng thời bảo đảm người bệnh được cấp cứu, điều trị kịp thời khi xảy ra sự cố.

Trong trường hợp xuất hiện vụ ngộ độc thực phẩm, cơ quan chức năng cần nhanh chóng tổ chức điều tra, lấy mẫu, xác định loại thức ăn là nguyên nhân cũng như nguồn gây bệnh. Các nguồn ô nhiễm phải được xử lý sớm nhằm ngăn nguy cơ phát sinh thêm ca bệnh và hạn chế khả năng lây lan.

Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố chủ động triển khai các biện pháp nêu trên, trong đó ưu tiên những khu vực đang ngập lụt, bị chia cắt hoặc có nguy cơ cao. Việc thực hiện cần có sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan để bảo đảm an toàn thực phẩm và sức khỏe người dân trong quá trình khắc phục hậu quả bão số 4 và mưa lũ.

Gần 9.500 nhà vẫn ngập trong mưa lũ, các địa phương khẩn trương ứng phó