El Nino và biến đổi khí hậu làm trầm trọng thêm nguy cơ đói nghèo toàn cầu

Cảnh báo được Liên hợp quốc đưa ra trong bối cảnh nhiều quốc gia dễ bị tổn thương vẫn đang chịu sức ép từ biến đổi khí hậu, xung đột kéo dài và giá lương thực tăng cao.

Báo cáo mới nhất của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cùng các đối tác nhân đạo cho thấy hiện tượng El Nino đang làm gia tăng tần suất và mức độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, nắng nóng kéo dài, mưa lũ bất thường và suy giảm năng suất cây trồng. Những tác động này ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, nguồn cung lương thực, sinh kế của người dân cũng như khả năng tiếp cận thực phẩm của hàng triệu hộ gia đình nghèo.

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, 45 quốc gia có mức độ dễ bị tổn thương cao sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, đặc biệt là những nước phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp tự nhiên và có hệ thống an sinh xã hội còn hạn chế. Riêng khu vực Mỹ Latinh và Caribe được dự báo sẽ có hơn 16 triệu người đứng trước nguy cơ rơi vào tình trạng đói cấp tính.

Các chuyên gia quốc tế nhận định, tác động của El Nino không chỉ diễn ra trong ngắn hạn mà còn kéo dài sau đó. Khi sản lượng nông nghiệp sụt giảm và giá lương thực leo thang, nhiều hộ gia đình nghèo buộc phải cắt giảm khẩu phần ăn, bán tài sản hoặc giảm chi tiêu cho y tế và giáo dục. Điều này có thể làm gia tăng vòng luẩn quẩn của nghèo đói và bất ổn xã hội. Trong khi đó, nhiều quốc gia đang chịu áp lực nợ công nên nguồn lực dành cho ứng phó khẩn cấp và các chương trình an sinh xã hội ngày càng hạn chế.

Liên hợp quốc cũng dự báo El Nino sẽ đạt đỉnh trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Tuy nhiên, những tác động đối với an ninh lương thực có thể kéo dài sang năm 2027 do ảnh hưởng tích lũy lên mùa vụ, thị trường và khả năng phục hồi của các cộng đồng nghèo. Thực tế này cho thấy an ninh lương thực toàn cầu đang trở nên mong manh hơn trước sự cộng hưởng của biến đổi khí hậu, xung đột và các cú sốc kinh tế.

Trong báo cáo, Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hỗ trợ nhân đạo, đầu tư cho các hệ thống cảnh báo sớm, thúc đẩy các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực chống chịu của những khu vực có nguy cơ cao. Các chuyên gia nhấn mạnh, triển khai các biện pháp ứng phó từ sớm là yếu tố quyết định nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng lương thực trên phạm vi toàn cầu.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 6/8, nhóm nghiên cứu World Weather Attribution (WWA) nhận định biến đổi khí hậu đã làm tăng gấp đôi khả năng xuất hiện các hình thái thời tiết cực đoan - yếu tố góp phần dẫn đến các vụ cháy rừng nghiêm trọng tại Canada.

WFP: El Niño có thể đẩy thêm 49 triệu người vào cảnh đói