Hiện nay trong các khu dân cư, cộng đồng ở Cần Thơ đang lan tỏa nhiều mô hình mới, cách làm hay cùng chun g tay bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Lan tỏa hành động bảo vệ môi trường trong cộng đồng
Ban Thường trực Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ phối hợp Ban Ðại diện Phật giáo Hòa Hảo (PGHH) thành phố tổ chức tuyên truyền Luật BVMT, phát động các cơ sở thờ tự PGHH tham gia BVMT và ứng phó với biến đổi khí hậu. Ông Hà Văn Nhản, tín đồ PGHH ở phường Tân Lộc, quận Thốt Nốt, nói: “Qua nghe tuyên truyền, tôi hiểu được việc BVMT là cần thiết. Mỗi người cùng trồng cây xanh, không vứt rác bừa bãi sẽ góp phần BVMT sống trong lành”. Còn bà Dương Thị Huệ, giáo lý viên PGHH ở xã Trung An, huyện Cờ Ðỏ, cho biết: “Tại các buổi sinh hoạt giáo lý, tôi sẽ tuyên truyền đến tín đồ ý nghĩa của việc BVMT. Qua đó, vận động tín đồ giữ vệ sinh môi trường trong khuôn viên cơ sở thờ tự, trồng cây xanh tạo không khí trong lành".
Ban Ðại diện PGHH thành phố thường xuyên vận động chức việc, tín đồ mua thùng chứa rác, không vứt rác bừa bãi; thu gom vỏ chai, vỏ bao thuốc trừ sâu đem xử lý để đảm bảo vệ sinh môi trường… Trong đó, Hảo Hòa Tự đã xây dựng lò đốt rác trong khuôn viên chùa, xử lý khoảng 5 tấn rác thải/năm. Chùa lắp hệ thống xử lý nước, tạo nguồn nước sạch sinh hoạt, trồng nhiều cây xanh tạo không khí trong lành. Ông Nguyễn Quốc Huy, Trưởng Ban Trị sự PGHH phường Tân Lộc, nói: “Việc xây dựng cơ sở thờ tự xanh, sạch, đẹp có ý nghĩa nhắc nhở tín đồ nâng cao ý thức, tạo thành thói quen BVMT sống của cộng đồng. Trong các chương trình thuyết giảng giáo lý, các trị sự viên đều lồng ghép tuyên truyền, nhắc nhở tín đồ BVMT ở nơi thờ tự, trong gia đình, nơi công cộng”.
Ban Trị sự Phật giáo thành phố tổ chức nhiều buổi lễ phóng sinh thả cá về môi trường; vận động tăng, ni, phật tử thu gom và xử lý rác thải trong sinh hoạt hằng ngày, hạn chế khói nhang khi phật tử lễ Phật; vệ sinh cảnh quan môi trường, trồng cây xanh nơi tự viện, nhà ở. Các giáo hạt cũng vận động giáo dân trồng cây xanh, giữ vệ sinh môi trường trong khuôn viên nhà thờ, gia đình, trong chăn nuôi, sản xuất… Các ban đại diện hội thánh, ban cai quản họ đạo các hệ phái đạo Cao Ðài vận động tín đồ giữ vệ sinh chung, thực hiện nếp sống văn minh, gia đình văn hóa… Ban Trị sự Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam thành phố cũng vận động các hội quán, chi hội phước thiện không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong trồng trọt và bảo quản, sơ chế, đảm bảo vệ sinh khu vực trồng thuốc nam; hướng dẫn chức việc, tín đồ sử dụng các vật dụng sinh hoạt không làm ô nhiễm môi trường…
Thực hiện chương trình phối hợp, Mặt trận và ngành Tài nguyên và Môi trường đã hỗ trợ các tổ chức tôn giáo xây dựng chương trình hành động cụ thể và đưa vào chương trình hoạt động hằng năm để tuyên truyền, vận động tín đồ, nhân dân thực hiện. Mặt trận các cấp trong thành phố lồng ghép nội dung phối hợp BVMT và ứng phó với biến đổi khí hậu với các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động. Qua đó, phối hợp cùng các đơn vị liên quan, tổ chức tôn giáo tổ chức các hoạt động thiết thực: vệ sinh môi trường, thu gom, xử lý rác thải, phân loại rác, khơi thông dòng chảy, nạo vét kênh mương; vận động hỗ trợ xe lấy rác và thùng chứa rác; vận động trồng cây xanh tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp tại khuôn viên gia đình và nơi sinh hoạt của các tôn giáo…
Những việc làm thiết thực của Mặt trận, các tổ chức tôn giáo đã và đang góp phần quan trọng vào việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của các tầng lớp nhân dân về tầm quan trọng của môi trường sống ở các địa bàn dân cư.
Tích cực triển khai Luật Bảo vệ môi trường
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP. Cần Thơ Ðỗ Thanh Thảo cho biết, nhằm kịp thời cập nhật các quy định, chính sách mới Luật Bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường đã xây dựng tham mưu cho UBND thành phố ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường đến các sở, ban, ngành, UBND các quận, huyện, các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ và cộng đồng dân cư trên địa bàn thành phố.
Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị đề ra những chương trình, giải pháp hành động cụ thể, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên, bảo vệ môi trường trên địa bàn, đáp ứng nhu cầu phát triển.
Cụ thể, triển khai quyết liệt các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý các loại chất thải, nâng tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt đô thị lên 98,42%; chất thải rắn công nghiệp, chất thải rắn nguy hại, chất thải y tế được thu gom đúng quy định. TP Cần Thơ đã lắp đặt 5 trạm quan trắc tự động, trong đó có 4 trạm quan trắc nước mặt, góp phần nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, đánh giá chất lượng môi trường không khí, nước, diễn biến xâm nhập mặn. Bên cạnh đó, tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng về ứng phó với biến đổi khí hậu, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Ðồng thời, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai, giám sát biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, chủ động đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế để triển khai các dự án bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cũng theo ông Ðỗ Thanh Thảo, với nhiều chính sách mới mang tính đột phá, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã bổ sung “cộng đồng dân cư” vào phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng nhằm khẳng định vị trí, vai trò của nhóm đối tượng quan trọng này trong công tác bảo vệ môi trường cũng như thực hiện một trong những mục tiêu xuyên suốt của Luật là bảo vệ sức khỏe người dân, đảm bảo người dân được sống trong môi trường trong lành. Tuy nhiên, để đưa Luật Bảo vệ môi trường vào cuộc sống, thì trách nhiệm của các tổ chức chính trị cần phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường đến từng cơ quan, đơn vị, phường, quận, người lao động để nhận thức một cách đầy đủ, chấp hành đúng quy định.
Theo kế hoạch, trong năm 2022, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp tổ chức khoảng 15 lớp tập huấn trực tiếp hoặc trực tuyến để triển khai các quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành cho hơn 1.500 đại biểu thuộc các sở, ban ngành, tổ chức chính trị - xã hội, hội đoàn thể, doanh nghiệp, đơn vị sản xuất kinh doanh trên địa bàn thành phố.