Quy định mới về nghiệm thu, kiểm tra phòng cháy, chữa cháy có hiệu lực từ 15/9

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, thay mặt Chính phủ, đã ký ban hành Nghị định số 347/2026/NĐ-CP ngày 8/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 nghị định. Trong đó, nhiều quy định liên quan đến nghiệm thu, kiểm tra phòng cháy, chữa cháy được điều chỉnh, bổ sung.

Cụ thể, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 169/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội và phòng, chống bạo lực gia đình.

Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu PCCC

Đối với Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, quy định mới tập trung làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông trong việc tổ chức nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy.

Theo đó, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình có trách nhiệm tổ chức nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy đối với dự án, công trình, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu.

Trước khi đưa công trình vào hoạt động, chủ đầu tư, chủ sở hữu phải thực hiện khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy.

Đối với phương tiện giao thông, trách nhiệm tổ chức nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy thuộc về chủ phương tiện. Chủ phương tiện cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu và thông báo bằng văn bản cho cơ quan quản lý chuyên ngành về việc đưa phương tiện vào hoạt động.

Cơ sở nhóm 1 được kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần

Nghị định số 347/2026/NĐ-CP đồng thời điều chỉnh quy định về nội dung và thẩm quyền kiểm tra phòng cháy, chữa cháy của cơ quan Công an và cơ quan chuyên môn về xây dựng do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân công, phân cấp.

Theo quy định mới, cơ quan Công an theo phân cấp sẽ tổ chức kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần đối với cơ sở thuộc nhóm 1 theo Phụ lục II kèm theo Nghị định; công trình xây dựng đang trong quá trình thi công thuộc diện phải thẩm duyệt hoặc thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy; phương tiện giao thông thuộc Phụ lục III.

Với cơ sở thuộc nhóm 2, tần suất kiểm tra định kỳ là hai năm một lần.

Ngoài kiểm tra định kỳ, cơ quan Công an theo phân cấp có thể tiến hành kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật; có đơn khiếu nại, tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến phòng cháy, chữa cháy; hoặc theo yêu cầu phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự của cơ quan có thẩm quyền đối với cơ sở, phương tiện giao thông thuộc phạm vi quản lý.

Đối với cơ quan chuyên môn về xây dựng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm phân công, phân cấp để tổ chức kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần đối với cơ sở nhóm 1 và hai năm một lần đối với cơ sở nhóm 2.

Cơ quan chuyên môn về xây dựng cũng có thể kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, có đơn khiếu nại, tố cáo liên quan đến phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hoặc theo yêu cầu phối hợp phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự của cơ quan có thẩm quyền.

Thông báo kiểm tra trước 3 ngày làm việc

Một điểm đáng chú ý trong Nghị định số 347/2026/NĐ-CP là việc bổ sung, sửa đổi trình tự, thủ tục tiến hành kiểm tra định kỳ về phòng cháy, chữa cháy.

Theo đó, cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng và Ủy ban nhân dân cấp xã theo phân cấp có trách nhiệm tổ chức kiểm tra định kỳ đối với các cơ sở thuộc phạm vi quản lý; công trình xây dựng đang thi công thuộc diện phải thẩm duyệt hoặc thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy; cùng các phương tiện giao thông theo quy định.

Hằng năm, trước ngày 15/12, các cơ quan có thẩm quyền phải xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ cho năm tiếp theo đối với cơ sở, công trình và phương tiện giao thông thuộc phạm vi quản lý. Trong trường hợp cần thiết, kế hoạch có thể được điều chỉnh.

Trước thời điểm kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền phải thành lập đoàn kiểm tra hoặc phân công cán bộ thực hiện. Đồng thời, đối tượng được kiểm tra phải được thông báo bằng văn bản về thời gian, nội dung và thành phần tham gia kiểm tra trước 3 ngày làm việc.

Khi bắt đầu kiểm tra, trưởng đoàn hoặc cán bộ được phân công có trách nhiệm giới thiệu thành phần tham gia, nội dung và phương pháp kiểm tra, đồng thời phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong đoàn theo đúng thẩm quyền.

Sau khi hoàn tất kiểm tra, cơ quan thực hiện phải lập biên bản theo Mẫu số PC03 ban hành kèm theo Nghị định. Nếu đối tượng được kiểm tra không ký biên bản thì lý do phải được ghi cụ thể trong biên bản kiểm tra.

Các quy định được sửa đổi, bổ sung nhằm làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông trong nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy; đồng thời xác định cụ thể hơn thẩm quyền, tần suất và trình tự kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước.

Qua đó, công tác kiểm tra được thực hiện thống nhất, minh bạch và có cơ sở pháp lý rõ ràng.

Nghị định số 347/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2026.

Gia Lai siết trách nhiệm người đứng đầu trong phòng cháy rừng