Vĩnh Long còn nhiều điểm nghẽn trong chống khai thác IUU

75 tàu cá quá hạn giấy phép, hơn 100 tàu chưa đủ điều kiện

Theo báo cáo tại buổi làm việc của Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Võ Văn Hưng làm Trưởng đoàn với tỉnh Vĩnh Long về thực hiện nhiệm vụ chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) ngày 15/9 vừa qua, UBND tỉnh Vĩnh Long, địa phương đã hoàn thành 15/16 nhiệm vụ được giao tại Công điện số 34/CĐ-TTg và các văn bản liên quan, đạt 93,75%. Nhiệm vụ còn lại là đầu tư nâng cấp, mở rộng Cảng cá Định An. Tuy nhiên, với 4.550 tàu cá đang quản lý, tỉnh vẫn còn những nhóm tàu cần tiếp tục kiểm soát chặt.

Cụ thể, có 75 tàu quá hạn giấy phép khai thác, 103 tàu quá hạn đăng kiểm và 88 tàu quá hạn an toàn thực phẩm. Những tàu không đủ điều kiện được yêu cầu neo đậu, không ra khơi và được lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở theo dõi. Toàn bộ 4.550 tàu cá đã được đánh dấu, viết số đăng ký theo quy định. Trong số 4.550 tàu, có 4.475 tàu từ 6m trở lên còn hạn giấy phép khai thác, đạt 98,35%. Đối với 134 tàu không đủ điều kiện hoạt động thuộc diện được theo dõi bằng thiết bị kiểm soát, đến nay tỉnh đã lắp thiết bị cho 104 tàu.

Vĩnh Long duy trì trực ban giám sát hành trình tàu cá (VMS) 24/7. Từ ngày 1/1 đến 31/8/2026, cơ quan chức năng phát hiện 286 tàu mất kết nối VMS từ trên 6 giờ đến dưới 10 ngày. Theo báo cáo, các tàu đều báo vị trí định kỳ 6 giờ/lần và khôi phục tín hiệu trước thời hạn 10 ngày.

Đến thời điểm báo cáo, 45 tàu đã về bờ để cơ quan chức năng làm việc với thuyền trưởng, đối chiếu dữ liệu, xác minh nguyên nhân. 241 tàu còn hoạt động trên biển tiếp tục được theo dõi và sẽ kiểm tra khi cập cảng.

Việc xác minh nguyên nhân mất kết nối VMS là một trong những nội dung được địa phương kiến nghị tháo gỡ. Vĩnh Long đề nghị có hướng dẫn cụ thể việc kết thúc hồ sơ đối với trường hợp mất kết nối từ trên 6 giờ đến dưới 10 ngày nhưng qua xác minh có đủ căn cứ xác định nguyên nhân khách quan, không có hành vi vi phạm. Từ công tác giám sát, tỉnh cũng ghi nhận 2 tàu có hành vi “khai thác vượt ranh”. Một trường hợp đã bị xử phạt 116 triệu đồng; trường hợp còn lại đang được xác minh, xử lý.

Theo UBND tỉnh Vĩnh Long, từ đầu năm 2026 đến nay không phát sinh tàu cá của tỉnh vi phạm vùng biển nước ngoài. Dù vậy, địa phương xác định vẫn còn khoảng 30-50 tàu thường xuyên hoạt động gần đường ranh giới ở vùng biển phía Nam và Tây Nam, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài. Đây là nhóm tàu cần được theo dõi, quản lý và có giải pháp cụ thể để hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm.

Tăng kiểm soát, nhưng phải gắn với sinh kế ngư dân

Theo báo cáo của tỉnh Vĩnh Long, tính đến ngày 2/9, sản lượng thủy sản được giám sát qua cảng đạt hơn 39.054 tấn. Tỉnh đã kiểm tra, kiểm soát 3.964 tàu với 12.978 lượt; thủ tục trên hệ thống eCDT được thực hiện đối với 3.222 tàu với 9.661 lượt.

Lực lượng Biên phòng tỉnh Vĩnh Long cho biết đã xử lý 41 trường hợp vi phạm liên quan đến VMS, đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, khai thác không đúng vùng và một số hành vi khác. Đồng thời, lực lượng Biên phòng tỉnh Vĩnh Longcũng xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên.

Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng, chống khai thác IUU không chỉ nhằm đáp ứng các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), mà phải đặt trong tổng thể quản lý và phát triển ngành thủy sản bền vững. Cùng với thực thi pháp luật trên biển, địa phương cần quan tâm chuyển đổi nghề, phát triển nuôi trồng, chế biến, dịch vụ và tạo sinh kế ổn định cho người dân ven biển.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng ghi nhận nỗ lực của Vĩnh Long trong công tác chống khai thác IUU, đồng thời lưu ý địa phương không được chủ quan. Với 4.550 tàu cá, tỉnh phải quản lý được thông tin từng tàu, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các lực lượng và chính quyền cơ sở. Những tàu không đủ điều kiện, mất kết nối VMS hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao phải có giải pháp quản lý, xử lý cụ thể.

Đồng thời, Thứ trưởng yêu cầu Vĩnh Long tiếp tục rà soát, cập nhật kết quả và hoàn thiện báo cáo trước ngày 20/9; đồng thời gắn chống IUU với giảm cường độ khai thác, tăng nuôi trồng, chuyển đổi nghề và tạo sinh kế bền vững cho ngư dân.Đối với khó khăn của đội tàu nhỏ, tỉnh chủ động rà soát, xem xét công bố các địa điểm tạm phù hợp để tàu cập, bốc dỡ sản phẩm theo quy định; giao cơ quan chuyên môn tiếp tục hướng dẫn địa phương thực hiện.

Bộ đội Biên phòng Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền chống khai thác IUU, bảo vệ an ninh, an toàn đường ống dẫn khí dưới biển