Chính phủ triển khai Chương trình hành động về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 208/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Nghị quyết là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, bảo đảm hiệu quả và thống nhất trên phạm vi cả nước. Kết quả thực hiện sẽ được đánh giá thông qua 18 chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2026-2030, cùng tiến độ và sản phẩm của các nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới mục tiêu đến năm 2045.

Theo Chương trình hành động, việc triển khai nhằm bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước, tăng cường giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Chương trình xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: Nâng cao nhận thức và huy động sự tham gia của toàn xã hội; hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật; tăng cường hiệu lực thực thi; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc, kiểm soát ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường; bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và sử dụng bền vững tài nguyên; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ rủi ro thiên tai; thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp và quản lý phát thải khí nhà kính; phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn nhân lực và mở rộng hợp tác quốc tế.

Trong 18 chỉ tiêu chủ yếu, Bộ Tài chính được giao theo dõi chỉ tiêu về tỷ lệ chi sự nghiệp bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm, bảo đảm tối thiểu 2%.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm theo dõi, tổng hợp 9 chỉ tiêu, gồm tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải và chất thải rắn; tỷ lệ che phủ rừng; diện tích khu bảo tồn; tỷ lệ hộ dân tại khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai được bố trí nơi ở an toàn; tỷ trọng kinh tế xanh trong GDP; mức giảm phát thải khí nhà kính... Đồng thời, Bộ phối hợp với UBND TP Hà Nội và UBND TP Hồ Chí Minh theo dõi chỉ tiêu về tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí (AQI) ở mức tốt và trung bình tại các đô thị đặc biệt.

Bộ Công Thương được giao theo dõi 4 chỉ tiêu, bao gồm tỷ lệ cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, số khu công nghiệp sinh thái, tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp và mức giảm tiêu hao năng lượng trên GDP hằng năm. Trong khi đó, Bộ Xây dựng theo dõi 2 chỉ tiêu là tỷ lệ nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn và số lượng công trình xanh được chứng nhận.

Kèm theo Nghị quyết là danh mục các nhiệm vụ, chương trình, đề án và dự án trọng điểm giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045. Việc triển khai phải bảo đảm nguyên tắc rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực. Mỗi nhiệm vụ chỉ giao một cơ quan chủ trì để thuận lợi trong kiểm tra, đánh giá và xác định trách nhiệm. Đồng thời, Chương trình kế thừa, lồng ghép với các chương trình, đề án đang triển khai nhằm tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả thực hiện.

Nghị quyết cũng khẳng định các nhiệm vụ, chương trình và đề án đã được phê duyệt tại Nghị quyết số 122/NQ-CP ngày 8/5/2025 và Nghị quyết số 06/NQ-CP ngày 21/1/2021 tiếp tục được triển khai đến khi hoàn thành.

Về tổ chức thực hiện, Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện Kết luận số 75-KL/TW, Kết luận số 81-KL/TW, Kết luận số 56-KL/TW, Nghị quyết số 24-NQ/TW và Chương trình hành động của Chính phủ.

Các bộ, ngành có trách nhiệm xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; kịp thời điều chỉnh, lồng ghép các chương trình, giải pháp hiện có để bảo đảm không trùng lặp, hoàn thành các mục tiêu và chỉ tiêu đã đề ra.

Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Chương trình hành động; kịp thời báo cáo, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp cần thiết nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả. Bộ đồng thời có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu kinh phí sự nghiệp bảo vệ môi trường của các bộ, cơ quan trung ương, gửi Bộ Tài chính để trình cấp có thẩm quyền xem xét, bố trí ngân sách theo quy định.

Đối với địa phương, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, bám sát các chỉ tiêu và nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý; bố trí đủ nguồn lực để thực hiện các chương trình, dự án về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, đồng thời sử dụng hiệu quả ngân sách sự nghiệp bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, các địa phương có trách nhiệm tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và đẩy mạnh các phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường.

Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh yêu cầu sửa đổi, bổ sung các nội dung của Chương trình hành động, các bộ, ngành và địa phương chủ động đề xuất giải pháp, gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

Đà Nẵng xử phạt hơn 1,8 tỷ đồng các vi phạm về môi trường trong tháng 7