Đổi mới sáng tạo – động lực cho chuyển dịch năng lượng xanh

Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) cùng các đơn vị liên quan vừa tổ chức Diễn đàn Chuyển dịch năng lượng Việt Nam 2026.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Đình Thắng cho biết, Việt Nam đang đứng trước áp lực rất lớn về bảo đảm nguồn cung năng lượng khi nhu cầu điện năng dự báo tăng trưởng từ 10-12% mỗi năm trong giai đoạn tới. Trong khi đó, các nguồn năng lượng hóa thạch như than đá, dầu mỏ và khí đốt ngày càng suy giảm, đồng thời gây tác động tiêu cực đến môi trường.

Theo ông Nguyễn Đình Thắng, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030 và hướng tới trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, chuyển dịch năng lượng không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Định hướng này đã được khẳng định trong Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đồng thời, Nghị quyết số 57-NQ/TW cũng xác định phát triển năng lượng mới, năng lượng sạch và hạ tầng năng lượng hiện đại là nền tảng quan trọng cho phát triển khoa học, công nghệ và các ngành công nghiệp chiến lược của đất nước.

Đối với Hà Nội, Thành phố đang từng bước khẳng định vai trò đầu tàu trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và sử dụng năng lượng hiệu quả. Giai đoạn 2021-2025, Hà Nội đã tiết kiệm được 705,7 kTOE năng lượng, tương đương 8,26% nhu cầu dự báo; lắp đặt 118 MWp điện mặt trời mái nhà; đồng thời đưa vào vận hành ổn định các nhà máy điện rác Sóc Sơn và Seraphin với tổng công suất 127 MW.

Phát huy những kết quả đạt được, Hà Nội tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy tiết kiệm điện, phát triển năng lượng tái tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026 tiết kiệm từ 1,6-1,8% nhu cầu năng lượng dự báo, tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng tiêu thụ hằng năm, phát triển hệ thống pin lưu trữ năng lượng đạt công suất 250 MW, mở rộng điện mặt trời mái nhà và thí điểm các vùng phát thải thấp để kiểm soát ô nhiễm từ giao thông.

Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Chu Thúc Đạt cho rằng, những biến động về kinh tế, chính trị và năng lượng toàn cầu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc phát triển năng lượng mới, năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ năng lượng, lưới điện thông minh và các giải pháp sử dụng năng lượng dựa trên công nghệ số.

Theo ông Chu Thúc Đạt, chuyển dịch năng lượng không chỉ nhằm thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, đổi mới sáng tạo cần được xem là cầu nối đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng.

Tại Diễn đàn, các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp đã tập trung trao đổi về các chính sách phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo phục vụ chuyển đổi xanh, đồng thời thảo luận vai trò của đổi mới sáng tạo trong quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Đại diện TP Busan (Hàn Quốc), ông Kim Wan-Jin, Giám đốc điều hành Today Energy, cho biết Việt Nam và Hàn Quốc đã đạt được nhiều kết quả hợp tác tích cực trong các lĩnh vực như phát triển năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, tối ưu hóa hiệu suất năng lượng và xây dựng các nhà máy điện thân thiện với môi trường.

Ông Kim Wan-Jin bày tỏ kỳ vọng Diễn đàn sẽ tiếp tục mở rộng cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý của hai nước, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp carbon thấp, chuyển đổi năng lượng và ứng dụng các công nghệ môi trường tiên tiến.

Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, Diễn đàn Chuyển dịch năng lượng Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ, hoàn thiện cơ chế chính sách và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Hội thảo – Tọa đàm: Quản lý, sử dụng và xúc tiến đầu tư phát triển tài nguyên nước gắn với nông nghiệp, nông thôn mới và năng lượng xanh miền Trung – Tây Nguyên