El Nino mạnh dần, nguy cơ hạn hán gia tăng

Hạn hán chưa đáng lo trước mắt, nhưng rủi ro lớn vào cuối năm

Thông tin từ Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy, từ đầu năm 2026 đến nay, một số địa phương thuộc Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ đã xuất hiện tình trạng hạn hán, thiếu nước cục bộ. Tuy nhiên, diện tích bị ảnh hưởng hiện chỉ chiếm khoảng 0,1 - 0,2% tổng diện tích gieo trồng, ở mức rất thấp.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, tình hình xâm nhập mặn năm nay tương đương trung bình nhiều năm và đã qua đỉnh. Nhờ hệ thống công trình thủy lợi kiểm soát mặn được đầu tư đồng bộ trong thời gian qua, sản xuất và đời sống người dân không ghi nhận thiệt hại đáng kể.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý vận hành công trình và tưới tiêu, cho biết hiện nay hầu hết các khu vực trên cả nước đã bước vào mùa mưa, ngoại trừ Trung Bộ vẫn đang trong mùa khô. Vì vậy, nguy cơ trước mắt đối với nhiều địa phương là ngập úng do mưa lớn hơn là hạn hán.

Theo dự báo, vụ hè thu năm nay có khoảng 5.000 - 8.000ha tại Bắc Trung Bộ và khoảng 3.000ha tại Nam Trung Bộ có nguy cơ thiếu nước. Tuy nhiên, đây là số liệu phục vụ công tác dự báo và xây dựng phương án ứng phó, không phải diện tích thiệt hại thực tế.

Cảnh báo “siêu El Nino” từ tháng 10 đến tháng 12/2026

Điều đáng lo ngại nhất hiện nay là diễn biến khí hậu trong những tháng cuối năm 2026. Tổng hợp dữ liệu từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, Tổ chức Khí tượng Thế giới và nhiều tổ chức khí tượng quốc tế cho thấy El Nino đang tiếp tục mạnh lên và có thể đạt cường độ rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026.

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, xác suất xuất hiện một đợt El Nino rất mạnh, tương đương “siêu El Nino”, lên tới 63% và có khả năng kéo dài sang năm 2027.

Nhìn lại các đợt El Nino trước đây, giai đoạn 2019 - 2020 đã khiến khoảng 27.000ha sản xuất nông nghiệp tại Bắc Trung Bộ bị ảnh hưởng. Nghiêm trọng hơn, trong đợt El Nino 2015 - 2016, khu vực Nam Trung Bộ có thời điểm ghi nhận hơn 120.000 ha đất sản xuất bị tác động bởi hạn hán.

Riêng tại Ninh Thuận, cuối mùa mưa năm 2015, lượng nước tích trữ trong các hồ chứa chỉ đạt khoảng 30% dung tích thiết kế. Nhiều diện tích canh tác phải tạm dừng hoặc điều chỉnh lịch thời vụ để ưu tiên nguồn nước phục vụ sinh hoạt và chăn nuôi. Có nơi phải ngừng sản xuất tới ba vụ liên tiếp.

Các chuyên gia nhận định, El Nino kéo dài thường gây hậu quả nghiêm trọng hơn những đợt El Nino có cường độ mạnh nhưng thời gian ngắn.

Trong khi đó, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cảnh báo một đợt nắng nóng diện rộng, kéo dài từ ngày 21 đến 25/6/2026 sẽ ảnh hưởng mạnh đến khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Trung Bộ.

Theo các mô hình dự báo thời tiết quốc tế, nhiệt độ tại Hà Nội và khu vực Đồng bằng Bắc Bộ có thể đạt 39°C hoặc cao hơn trong các ngày từ 23 đến 25/6. Do hiệu ứng đô thị và tích nhiệt, nhiệt độ cảm nhận tại một số khu vực có thể lên tới 45°C.

Tại các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Trị, nhiệt độ dự báo dao động từ 39 - 40°C. Khu vực từ Đà Nẵng đến Quảng Ngãi phổ biến từ 36 - 38°C, trong đó các vùng phía Tây có thể ghi nhận mức nhiệt cao hơn.

NSMO cho biết, trong đợt nắng nóng cuối tháng 5 vừa qua, công suất cực đại của hệ thống điện quốc gia đã đạt 58.103 MW, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng miền Bắc đạt gần 30.000 MW, tăng tới 27,5%.

Trước áp lực phụ tải gia tăng, ngành điện đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn và ổn định, bao gồm tối ưu vận hành các nhà máy thủy điện, nhiệt điện than, nguồn điện khí và LNG; đồng thời tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng lưới điện truyền tải và phân phối.

NSMO khuyến nghị các cơ quan, doanh nghiệp và người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; hạn chế vận hành đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn trong khung giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30 nhằm góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

El Nino có thể quay lại cực mạnh từ 2026: Nắng nóng kéo dài, mưa thiếu hụt diện rộng