EU lùi thời hạn kiểm soát phát thải methane, điều chỉnh lộ trình thực hiện mục tiêu khí hậu
Liên minh châu Âu (EU) thống nhất lùi thêm 2 năm thời hạn thực hiện một số quy định kiểm soát phát thải khí methane đối với hoạt động nhập khẩu dầu mỏ, khí đốt và than đá. Điều chỉnh nhằm tạo thêm thời gian cho doanh nghiệp chuẩn bị, đồng thời cân bằng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.
.png)
Ngày 19/11/2026, Nghị viện châu Âu (EP) và Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đạt thỏa thuận sơ bộ về việc điều chỉnh một số nội dung trong Quy định về khí methane, theo hướng gia hạn thời gian thực hiện các nghĩa vụ giám sát, báo cáo và xác minh phát thải đối với hoạt động nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.
Theo thỏa thuận, các quy định yêu cầu nhà nhập khẩu dầu thô, khí tự nhiên và than đá thực hiện nghĩa vụ giám sát, báo cáo và xác minh lượng phát thải methane sẽ được áp dụng từ ngày 1/1/2029, thay vì ngày 1/1/2027 như kế hoạch ban đầu. Thời hạn báo cáo cường độ phát thải methane đối với cả nhà nhập khẩu và nhà sản xuất trong EU cũng được lùi từ ngày 5/8/2028 sang ngày 5/8/2030.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt nhiều bất ổn, đặc biệt là những rủi ro đối với chuỗi cung ứng nhiên liệu do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. EU phải cân nhắc giữa yêu cầu kiểm soát phát thải và mục tiêu duy trì nguồn cung năng lượng ổn định, hạn chế tác động đến giá nhiên liệu cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trước đó, ngày 6/11, Hội đồng EU đã thống nhất lập trường ủng hộ đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC) về việc lùi một năm thời hạn thực hiện một số nghĩa vụ liên quan đến nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, sau quá trình thương lượng với Nghị viện châu Âu, hai cơ quan đã thống nhất phương án gia hạn 2 năm.
Thỏa thuận đồng thời yêu cầu EC tiến hành rà soát việc triển khai Quy định về khí methane trước ngày 1/1/2028. Nội dung đánh giá tập trung vào khả năng xây dựng hệ thống đo lường, báo cáo và xác minh minh bạch, chính xác; mức độ sẵn sàng của các tổ chức xác minh độc lập và hiệu quả kiểm soát phát thải methane từ nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Qua đó, EU có thêm cơ sở đánh giá điều kiện thực tế trước khi các nghĩa vụ mới được triển khai đầy đủ.
Quy định về khí methane được EU thông qua tháng 5/2024 và có hiệu lực từ tháng 8/2024, thiết lập khuôn khổ kiểm soát phát thải trong lĩnh vực năng lượng. Phạm vi điều chỉnh không chỉ bao gồm hoạt động sản xuất trong nội khối mà còn mở rộng đến dầu mỏ, khí tự nhiên và than đá nhập khẩu. Cách tiếp cận này hướng tới kiểm soát phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng nhiên liệu hóa thạch, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp và nhà cung cấp năng lượng.
Methane là khí nhà kính có khả năng giữ nhiệt rất cao. Trong khoảng thời gian 20 năm, tác động làm nóng lên toàn cầu của khí này lớn gấp khoảng 80 lần so với CO2. Theo các đánh giá khoa học, methane đóng góp khoảng 30% mức nóng lên toàn cầu hiện nay. Vì vậy, giảm phát thải methane được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tốc độ biến đổi khí hậu trong ngắn hạn.
Cam kết Methane toàn cầu được khởi động năm 2021 đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% lượng phát thải methane vào năm 2030 so với mức năm 2020. EU là một trong những bên tích cực thúc đẩy sáng kiến này, coi kiểm soát methane là một phần trong chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Việc lùi thời hạn thực hiện một số nghĩa vụ cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng vẫn chịu sức ép từ yêu cầu an ninh nguồn cung và ổn định kinh tế. Tuy nhiên, thách thức đặt ra với EU là bảo đảm điều chỉnh tiến độ không làm suy giảm hiệu quả kiểm soát phát thải, đồng thời duy trì trách nhiệm môi trường của các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng năng lượng.
Thỏa thuận sơ bộ ngày 19/11 sẽ tiếp tục được trình Nghị viện châu Âu và Hội đồng EU xem xét, thông qua chính thức trước khi công bố và có hiệu lực.
.jpg)



