COP31: Kiến tạo hệ sinh thái công trình và giao thông xanh tại Việt Nam
Tại Hội nghị COP31, Việt Nam giới thiệu những kết quả bước đầu trong chuyển đổi xanh lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải, đồng thời kêu gọi hợp tác quốc tế về công nghệ, tài chính và giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu. Phát triển đồng bộ công trình xanh, giao thông xanh được xác định là hướng đi quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Ngày 13/11, Bộ Xây dựng Việt Nam tổ chức sự kiện bên lề Hội nghị COP31 với chủ đề Ngành xây dựng Việt Nam hướng tới phát thải ròng bằng 0: Kiến tạo hệ sinh thái công trình và giao thông xanh đồng bộ, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Sự kiện nhằm giới thiệu định hướng, chính sách và kết quả bước đầu trong chuyển đổi xanh ngành xây dựng, giao thông vận tải; đồng thời tăng cường trao đổi với các đối tác quốc tế về công nghệ, kinh nghiệm và nguồn lực phục vụ mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Đây là hai lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ với quá trình phát triển đô thị, tiêu thụ năng lượng và phát thải khí nhà kính. Vì vậy, chuyển đổi xanh cần được triển khai đồng bộ từ quy hoạch, thiết kế, đầu tư hạ tầng đến vận hành và quản lý công trình, phương tiện.
Đẩy mạnh phát triển công trình và giao thông xanh
Tại sự kiện, bà Đỗ Nguyệt Ánh, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Xây dựng cho biết Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi xanh thông qua hoàn thiện chính sách, hệ thống chứng nhận và cơ sở dữ liệu trong lĩnh vực xây dựng, giao thông.
Trong giao thông vận tải, chương trình chuyển đổi năng lượng xanh tập trung vào điện khí hóa phương tiện, ưu tiên giao thông đường bộ và đường sắt, đồng thời nghiên cứu ứng dụng năng lượng hydrogen. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là hai địa phương đi đầu trong chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng và kiểm soát phát thải.
Đối với hàng không và hàng hải, Việt Nam từng bước áp dụng nhiên liệu hàng không bền vững, đồng thời thí điểm phương tiện thủy sử dụng năng lượng sạch tại một số khu bảo tồn và khu du lịch quốc gia.
Trong lĩnh vực xây dựng, việc áp dụng các hệ thống chứng nhận công trình xanh như LOTUS, LEED và EDGE đang được khuyến khích. Bộ Xây dựng cũng định hướng xây dựng hệ thống chứng nhận công trình xanh phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam, đồng thời thiết lập hệ thống thông tin công trình xanh nhằm kết nối cơ quan quản lý, tổ chức chứng nhận và nhà đầu tư.
Sử dụng vật liệu xây dựng carbon thấp, năng lượng tái tạo và công nghệ tiết kiệm năng lượng được xác định là những giải pháp quan trọng để giảm phát thải trong toàn bộ vòng đời công trình.
Theo ông Trần Phương, Trưởng phòng Công trình Xanh và Hiệu quả Năng lượng, Viện Khoa học công nghệ xây dựng (IBST), tính đến tháng 6/2026, Việt Nam có 868 công trình được cấp chứng nhận xanh, với tổng diện tích sàn hơn 21,9 triệu m².
Chương trình phát triển công trình xanh giai đoạn 2026 - 2030 đang được xây dựng, đặt mục tiêu nâng tổng số công trình được chứng nhận xanh lên 1.200 vào năm 2030. Các giải pháp trọng tâm gồm sử dụng năng lượng hiệu quả, ứng dụng năng lượng tái tạo, công nghệ làm mát tiết kiệm năng lượng và vật liệu xây dựng carbon thấp.
Trong giao thông đô thị, lộ trình giảm phát thải đến năm 2050 tập trung vào ba trụ cột: tối ưu hóa hoạt động vận tải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch.
Đến tháng 6/2026, cả nước có khoảng 400.000 ô tô điện, 4 triệu xe máy điện và hơn 61.000 taxi điện. Cùng với đó, 11 cảng biển đã được công nhận là cảng xanh. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn cần giải quyết những thách thức về hạ tầng sạc, nguồn cung năng lượng và nhiên liệu thay thế.
Tăng cường hợp tác, huy động nguồn lực thực hiện Net Zero
Bên cạnh những kết quả bước đầu, chuyển đổi xanh trong xây dựng và giao thông vẫn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ về chính sách, công nghệ và nguồn lực đầu tư.
Ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng cho biết, các ưu tiên hợp tác quốc tế tập trung vào hoàn thiện chính sách, quy chuẩn kỹ thuật, kiểm kê khí nhà kính và xây dựng hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) kết quả giảm phát thải.
Các lĩnh vực cần ưu tiên gồm phát triển đô thị, hạ tầng giao thông thích ứng với biến đổi khí hậu; chuyển đổi năng lượng trong giao thông; phát triển vật liệu xây dựng carbon thấp và công trình xanh.
Tại phiên thảo luận, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu huy động nguồn tài chính xanh, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực thực thi chính sách. Trong đó, các giải pháp thiết kế thích ứng khí hậu cần được tính toán ngay từ giai đoạn đầu tư, như tăng cường thông gió tự nhiên, che nắng và cách nhiệt nhằm giảm nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát, tiết kiệm năng lượng.
Việc hợp nhất quản lý các lĩnh vực xây dựng, vật liệu xây dựng và giao thông trong cùng một Bộ cũng được đánh giá là điều kiện thuận lợi để triển khai các giải pháp chuyển đổi xanh đồng bộ hơn.
Thông qua sự kiện bên lề COP31, Bộ Xây dựng kêu gọi các đối tác quốc tế tiếp tục đồng hành trong chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối nguồn lực tài chính.
Phát triển hệ sinh thái công trình và giao thông xanh không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và nâng cao khả năng chống chịu của đô thị trước biến đổi khí hậu. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước chuyển sang mô hình phát triển kinh tế carbon thấp, hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050.




