Huy động radar ứng phó phát hiện sớm châu chấu sa mạc vào Việt Nam

Moitruong.net.vn

– Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc về kế hoạch ứng phó với nạn châu chấu sa mạc có nguy cơ xâm nhiễm vào Việt Nam.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết, hiện nay, châu chấu sa mạc đã gây hại tại Pakistan, cuối tháng 5 đã xâm nhập vào phía Bắc và phía Tây Ấn Độ và có nguy cơ di chuyển qua Ấn Độ xuống khu vực các nước Banglades, Myanmar, Lào hoặc các tỉnh Vân Nam, Quảng Tây (Trung Quốc) và vào Việt Nam.

Nếu dịch bùng phát tại các khu vực kể trên, sẽ đe dọa trực tiếp tới sản xuất nông nghiệp của các nước Đông Nam Á; trong đó có Việt Nam.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho rằng, việc theo dõi việc hình thành đàn, thời gian và hướng di cư của đàn châu chấu sa mạc ở Pakistan và tình hình xâm nhập của chúng trên lãnh thổ Ấn Độ, Banglades, đặc biệt là Myanmar, Trung Quốc và Lào là rất quan trọng đối với Việt Nam. Bộ đặt ra 3 mốc cảnh báo: cảnh báo xa, cảnh báo gần và khi châu chấu sa mạc xâm nhập vào Việt Nam.

Hàng tỉ con châu chấu đang tàn phá mùa màng tại Châu Phi và xâm nhập vào nhiều nước. Nguồn: Reuters

Với cảnh báo xa là khi châu chấu sa mạc xâm nhập vào phía Nam Ấn Độ, Banglades. Trong trường hợp này, Bộ sẽ tăng cường hợp tác quốc tế với FAO cũng như với các quốc gia có chung đường biên giới để trao đổi thông tin thường xuyên, chính xác; thiết lập kênh thông tin với FAO, Trung Quốc, Ấn Độ để nhanh chóng nắm bắt thông tin khi châu chấu sa mạc xâm nhập vào các quốc gia này và có các phương án phòng, chống dịch kịp thời và hiệu quả.

Bộ cũng sẽ xác định các loại thuốc bảo vệ thực vật, phương tiện, phương pháp phun trừ châu chấu sa mạc; xác định khả năng sử dụng các thiết bị vô tuyến để giám sát đàn châu chấu khi đang bay; xây dựng phương án thiết lập kênh thu thập thông tin từ nhân dân, kênh báo cáo từ địa phương lên Trung ương. Đồng thời, Bộ tổ chức dự trữ quốc gia thuốc bảo vệ thực vật trừ châu chấu.

Khi châu chấu sa mạc xâm nhập vào Ấn Độ hoặc gần hơn là Banglades lập tức chuyển sang chế độ cảnh báo gần.

Tại Việt Nam, ngay cuối tháng 3 đầu tháng 4 năm nay châu chấu đã xuất hiện và gây hại trên diện hẹp ở tre, luồng, vầu… tại 4 tỉnh Điện Biên, Cao Bằng, Sơn La, Quảng Ninh với tổng diện tích bị hại là 69ha;

Ngay sau khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Bộ NNPTNT đã đưa châu chấu vào diện giám sát đặc biệt, rà soát thuốc dự trữ quốc gia để bổ sung dự trữ thuốc dập dịch châu chấu.

Khi châu chấu sa mạc xâm nhập vào Myanmar, Trung Quốc (Vân Nam) hoặc Lào là nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam rất nhanh chóng. Khi đó, phương án thành lập Ban chỉ đạo phòng chống châu chấu sa mạc ở Trung ương và địa phương (các tỉnh giáp biên giới Trung Quốc và Lào) sẽ được triển khai; đồng thời, cảnh báo, thông tin tuyên truyền rộng rãi về nhận biết châu chấu và biện pháp phòng, chống.

Ngành nông nghiệp sẽ ứng dụng bản đồ gió theo thời gian thực xác định hướng di chuyển của đàn châu chấu để cảnh báo các địa phương; chuẩn bị nguồn lực để phòng chống châu chấu sa mạc, phương án bảo vệ con người và môi trường khi phun thuốc diện rộng.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ phối hợp với Bộ Quốc phòng sử dụng radar quân sự phát hiện sớm đàn châu chấu khi chúng mới di chuyển đến Việt Nam.

Trong trường hợp châu chấu sa mạc xâm nhập vào Việt Nam mà không qua các nước kể trên thì lập tức chuyển sang phương án phòng, chống trực tiếp.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ ra văn bản chỉ đạo phòng trừ châu chấu sa mạc đồng thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ; cảnh báo về châu chấu sa mạc trên toàn quốc; thông tin tuyên truyền rộng rãi về nhận biết châu chấu và biện pháp phòng chống.

Khi đó sẽ lập tức thành lập Ban chỉ đạo phòng chống châu chấu sa mạc ở Trung ương do lãnh đạo Bộ là Trưởng ban và ở địa phương (các tỉnh giáp biên giới Trung Quốc, Lào hoặc tỉnh bị nhiễm châu chấu sa mạc) do lãnh đạo Ủy ban Nhân dân tỉnh làm Trưởng ban. Trong trường hợp dịch trên diện rộng, khả năng phải huy động quân đội thì báo cáo Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo.

Ngành sẽ huy động tối đa nguồn lực để phòng chống châu chấu sa mạc; xây dựng phương án bảo vệ hoa màu, tài sản tại chỗ cũng như sinh kế của người dân tại vùng bị châu chấu sa mạc xâm nhập, gây hại.

Về nguyên tắc dập dịch châu chấu sa mạc, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho rằng, khi đàn châu chấu mới xâm nhập là châu chấu trưởng thành, di chuyển nhanh và gây hại mạnh nên áp dụng biện pháp phun bao vây bằng máy bay, nhất là các khu vực xa khu dân cư, chuồng trại, nguồn nước. Những diện tích còn lại huy động nhân lực, các loại bình phun, máy phun để phun thuốc bảo vệ thực vật hóa học;

Trường hợp châu chấu xâm nhập, đẻ trứng phải xử lý thuốc sinh học hoặc hóa học trong trường hợp châu chấu non mới nở còn co cụm và chưa bay nhảy mạnh.

Trong trường hợp đàn châu chấu sa mạc xâm nhập quy mô lớn, khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng, đe dọa đến an ninh lương thực, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ phải phối hợp với Bộ Quốc phòng để sử dụng phương tiện (máy bay phun thuốc trừ sâu), trang thiết bị và nhân lực để dập dịch.

Một bầy châu chấu tại khu vực làng Lerata ở Samburu, Kenya. (Ảnh: AFP

Làm việc với Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn để phối hợp sử dụng rađa dân sự để phát hiện sớm đàn châu chấu.

Đối với châu chấu tre lưng vàng, Bộ NNPTNT cũng đã chỉ đạo Cục Bảo vệ Thực vật tiếp tục giám sát tình hình phát sinh châu chấu non ở các địa phương để chỉ đạo phòng, trừ sớm ngay khi châu chấu non vừa nở.

Đặc biệt, từ tháng 6-7.2020, khả năng châu chấu trưởng thành từ Lào di trú sang Việt Nam gây hại. Cục Bảo vệ thực vật phối hợp với các địa phương vùng miền núi phía Bắc giám sát châu chấu di cư qua biên giới để phòng trừ sớm ngay khi châu chấu xâm nhập.

Để sẵn sàng chống dịch, Cục Bảo vệ Thực vật triển khai các nghiên cứu, ứng dụng một số chế phẩm sinh học như nấm Metarhizium Anisopliae, Beauveria Bassiana, Nucleo Polihedrosis virus và nhân nuôi các loài ăn thịt (gà, vịt, chim…) để quản lý châu chấu tre lưng vàng tại một số tỉnh miền núi phía Bắc.

Theo Cục Bảo vệ thực vật, trong trường hợp châu chấu sa mạc vào Việt Nam, các ngành liên quan sẽ huy động radar phát hiện sớm đàn châu chấu khi chúng mới di chuyển đến Việt Nam hoặc di chuyển trong nội địa; ứng dụng bản đồ gió theo thời gian thực xác định hướng di chuyển của đàn châu chấu để cảnh báo các địa phương sẵn sàng phòng chống…

Thiên Như