An Giang chủ động ứng phó hạn, mặn để bảo vệ sản xuất

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, mùa khô năm nay bắt đầu muộn hơn so với trung bình nhiều năm. Đỉnh mặn cao nhất dự báo rơi vào nửa cuối tháng 3 đến đầu tháng 4/2026, song mức độ có thể thấp hơn trung bình nhiều năm. Dù vậy, nguy cơ thiếu nước cục bộ và xâm nhập mặn vẫn có thể tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp tại các khu vực ven biển từ Rạch Giá đến Hà Tiên, dọc sông Cái Lớn, sông Cái Bé, các xã thuộc vùng U Minh Thượng và khu vực miền núi.

Trước diễn biến trên, các sở, ngành và địa phương đã chủ động rà soát, cập nhật phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro. Trọng tâm là theo dõi sát tình hình nguồn nước, mực nước trên hệ thống sông, kênh, rạch; tăng cường dự báo và cảnh báo sớm để người dân, doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất. Các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi xây dựng phương án vận hành hệ thống cống, đập, trạm bơm phù hợp với từng thời điểm. Việc điều tiết được thực hiện linh hoạt nhằm vừa tích trữ tối đa nguồn nước ngọt, vừa chủ động ngăn mặn khi triều cường dâng cao.

Tại nhiều địa phương, công tác nạo vét kênh mương, củng cố bờ bao, kiểm tra cống đập được triển khai sớm. Ngành chức năng khuyến cáo nông dân tuân thủ khung thời vụ, ưu tiên sử dụng giống cây trồng chịu hạn, áp dụng các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước.

Ở xã U Minh Thượng, mực nước các tuyến kênh trong vùng đệm hiện giảm khoảng 15–20%, song vẫn cơ bản đáp ứng nhu cầu tưới tiêu, sản xuất và phòng cháy, chữa cháy rừng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã U Minh Thượng Dương Quốc Khởi cho biết, địa phương đã triển khai các biện pháp phòng, chống hạn mặn từ sớm nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, sinh hoạt; đồng thời chủ động ứng phó nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn, sụt lún, sạt lở và phòng cháy, chữa cháy rừng trong mùa khô 2025–2026 khu vực vùng đệm. Xã đã tổ chức đóng các cống trên tuyến đê bao ngoài vùng đệm từ tháng 12/2025, kết hợp tuyên truyền, vận động người dân tích trữ nước trước thời điểm đóng cống. Nhiều hộ dân tận dụng ao, mương vườn để dự trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Toàn xã đã xuống giống hơn 5.200ha lúa vụ mùa và đông xuân, trong đó khu vực vùng đệm chiếm hơn 900ha. Diện tích nuôi trồng thủy sản, đặc biệt mô hình tôm – lúa đạt hơn 4.698ha; rau màu và cây ăn trái hơn 6.500ha. Nhờ kiểm soát tốt nguồn nước, đến nay chưa ghi nhận thiệt hại do hạn, mặn gây ra.

Tại xã Bình An – địa bàn thường xuyên chịu tác động của xâm nhập mặn, công tác ứng phó được triển khai ngay từ đầu mùa khô nhằm hạn chế thiệt hại do triều cường, nước dâng và mặn xâm nhập đối với sản xuất lúa và nuôi trồng thủy sản. Trên địa bàn, các công trình trọng điểm như hệ thống cống Cái Lớn, Cái Bé, Sóc Tràm, Cà Lang, Đập Đá, âu thuyền Vàm Bà Lịch… được vận hành linh hoạt theo diễn biến thủy văn. Các cống nội đồng như Xẻo Cối, Sáu Huệ, Chín Xuyên cũng được kiểm tra, gia cố thường xuyên nhằm bảo đảm khả năng trữ ngọt, ngăn mặn. Nhờ điều tiết đóng, mở cống hợp lý, xã đã bảo vệ an toàn 2.932ha lúa đông xuân 2025–2026; hơn 50% diện tích đã được thu hoạch, năng suất ước đạt 5,77 tấn/ha.

Đối với cây ăn trái như khóm, dừa, cau, chính quyền địa phương khuyến cáo nông dân kiểm tra độ mặn nguồn nước trước khi tưới và áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm để duy trì sinh trưởng cây trồng suốt mùa khô. Ở các vùng nuôi thủy sản ven sông Cái Bé và Cái Lớn, người dân chủ động nạo vét ao, gia cố và nâng cao bờ bao, lắp đặt thêm hệ thống quạt nước, dự trữ vôi… nhằm ứng phó khi độ mặn tăng cao, ảnh hưởng đến tôm nuôi.

Chủ động ứng phó cao điểm xâm nhập mặn, bảo vệ sản xuất và dân sinh