Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp, tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu

Ngày 31/10, Tổng thống Bolivia Rodrigo Paz tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc nhằm tăng cường ứng phó với những tác động của hiện tượng khí hậu El Niño trong giai đoạn 2026–2027. Quyết định được đưa ra khi nhiều khu vực của quốc gia Nam Mỹ này đang chịu ảnh hưởng của hạn hán, trong khi nguy cơ mưa lớn, ngập lụt và lũ quét gia tăng khi mùa mưa bắt đầu.

Tình trạng khẩn cấp cho phép Chính phủ Bolivia huy động thêm nguồn lực tài chính, nhân lực và lực lượng cứu hộ để hỗ trợ các địa phương chịu ảnh hưởng. Các cơ quan trung ương, chính quyền địa phương, lực lượng vũ trang và cảnh sát được yêu cầu phối hợp trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Theo báo cáo của Chính phủ Bolivia công bố trong tuần cuối tháng 10, hạn hán đã ảnh hưởng đến khoảng 78.000 hộ gia đình tại nhiều địa phương. Tình trạng thiếu nước kéo dài cũng khiến hơn 75.000 gia súc bị chết hoặc thất lạc, gây thiệt hại đáng kể cho hoạt động chăn nuôi và sinh kế của người dân.

Những thiệt hại này cho thấy tác động của thời tiết cực đoan không chỉ nằm ở sự suy giảm nguồn nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, thu nhập và an ninh lương thực. Đối với các cộng đồng phụ thuộc vào chăn nuôi, thiếu nước và đồng cỏ có thể làm gia tăng chi phí sản xuất, đẩy nhiều hộ gia đình vào tình trạng khó khăn.

Đáng chú ý, trong khi hạn hán vẫn đang diễn ra, Bolivia tiếp tục đối mặt nguy cơ lũ lụt khi mùa mưa thường kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Mưa lớn có thể gây ngập úng, lũ quét và sạt lở tại những khu vực dễ bị tổn thương. Sự nối tiếp của các hiện tượng thời tiết bất lợi đặt ra yêu cầu phải triển khai đồng thời các phương án bảo đảm nguồn nước và phòng chống thiên tai.

El Niño là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương xích đạo tăng cao bất thường, làm thay đổi hoàn lưu khí quyển và phân bố lượng mưa. Tùy từng khu vực, hiện tượng này có thể làm gia tăng nắng nóng, hạn hán hoặc gây mưa lớn, lũ lụt.

Trong tuần cuối tháng 10, Liên hợp quốc cảnh báo El Niño có thể đạt cường độ đặc biệt mạnh, gây tác động nghiêm trọng tại Mỹ Latinh, phía Đông và Nam châu Phi, châu Á cùng khu vực Thái Bình Dương. Một số quốc gia Nam Mỹ cũng đang ghi nhận những diễn biến thời tiết bất thường. Peru đối mặt với nhiệt độ tăng cao và cháy rừng, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng; trong khi thủ đô Santiago của Chile trải qua tháng 10 có lượng mưa cao nhất từng được ghi nhận.

Trước tình hình này, việc Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp được xem là bước đi nhằm tăng cường năng lực ứng phó trước các rủi ro khí hậu. Bên cạnh huy động lực lượng cứu hộ, yêu cầu đặt ra là bảo đảm nước sinh hoạt, hỗ trợ các hộ sản xuất bị thiệt hại, bảo vệ vật nuôi và chuẩn bị phương án sơ tán tại những khu vực có nguy cơ ngập lụt.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng tính bất định của thời tiết, chủ động dự báo, chuẩn bị nguồn lực và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Đây không chỉ là giải pháp hạn chế thiệt hại trước mắt mà còn là điều kiện để bảo vệ sinh kế, ổn định đời sống và duy trì phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Campuchia chủ động ứng phó El Niño, bảo đảm an ninh nguồn nước