Đông Nam Á đứng trước nguy cơ thời tiết cực đoan khi El Nino có dấu hiệu quay lại

Các nhà khoa học và cơ quan khí hậu đang phát đi cảnh báo về khả năng El Nino quay trở lại trong năm 2026, với xu hướng có thể mạnh dần vào cuối năm. Dù chưa có xác nhận về một kịch bản El Nino cực mạnh, các dự báo hiện tại cho thấy xác suất hiện tượng này hình thành sau giữa năm đang tăng lên.

Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực chịu tác động rõ rệt nhất. Khi El Nino xuất hiện, khu vực này thường đối mặt với tình trạng lượng mưa suy giảm, nắng nóng kéo dài và nguy cơ hạn hán gia tăng.

Thực tế đã bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu ban đầu. Tại Indonesia và Philippines, nhiều khu vực ghi nhận nền nhiệt cao hơn trung bình ngay từ đầu mùa khô. Thành phố Dagupan của Philippines trải qua nhiều ngày nắng nóng liên tiếp, với nhiệt độ lên tới 40 độ C trong hai ngày gần đây. Đây là mức được xếp vào ngưỡng cần đặc biệt thận trọng và là mức cao nhất ghi nhận tại Vùng I tính đến thời điểm này.

Trong khi đó, tại Indonesia, các vụ cháy rừng đã bùng phát tại khu vực Batam, thuộc quần đảo Riau, gây ảnh hưởng đến hạ tầng và tạo ra khói mù làm gián đoạn hoạt động hàng không. Cơ quan Khí tượng và Địa vật lý Indonesia cảnh báo nguy cơ cháy rừng có thể gia tăng khi điều kiện thời tiết được dự báo khô hơn bình thường trong năm nay.

Theo dự báo, phần lớn khu vực quần đảo Riau sẽ bước vào cao điểm mùa khô từ tháng 6 đến tháng 8. Tuy nhiên, một số địa phương nằm gần xích đạo như Riau, Jambi và Tây Kalimantan đã sớm trải qua giai đoạn khô hạn ngắn, với lượng mưa giảm và nhiệt độ tăng, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.

Dù các kịch bản về El Nino mạnh vẫn còn có thể thay đổi, việc đưa ra cảnh báo sớm được xem là yếu tố quan trọng giúp các quốc gia chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó.

Đối với các nước ASEAN, nguy cơ dễ thấy nhất là tình trạng hạn hán. Lượng mưa có thể giảm sâu so với trung bình, khiến mực nước tại sông ngòi, hồ chứa suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt, sản xuất công nghiệp và quản lý tài nguyên nước.

Nông nghiệp, lĩnh vực đóng vai trò trụ cột của nhiều nền kinh tế trong khu vực, cũng sẽ chịu sức ép lớn. Các quốc gia sản xuất nông sản chủ lực như Thái Lan, Việt Nam và Indonesia có thể đối mặt với năng suất giảm đối với các loại cây trồng như lúa, mía đường và dầu cọ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung mà còn có thể đẩy giá lương thực tăng cao.

Bên cạnh đó, điều kiện khô nóng kéo dài sẽ làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, đặc biệt tại các vùng đất than bùn ở Indonesia. Hệ quả là tình trạng khói mù xuyên biên giới và ô nhiễm bụi mịn có thể trở nên nghiêm trọng hơn, tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng trong toàn khu vực.

Nguy cơ “siêu El Niño” quay trở lại: Thời tiết toàn cầu đối mặt biến động lớn