El Nino có nguy cơ mạnh chưa từng có trong hơn một thế kỷ

Theo Giáo sư Paul Roundy, chuyên gia khí hậu thuộc Đại học Albany (New York, Mỹ), có khả năng đây sẽ là đợt El Nino mạnh nhất trong khoảng 140 năm trở lại đây. Trong khi đó, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) nhận định các điều kiện hình thành El Nino đang ngày càng rõ rệt và hiện tượng này có thể kéo dài ít nhất đến mùa Đông năm nay.

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên thường xuất hiện theo chu kỳ từ 2–7 năm/lần. Hiện tượng này xảy ra khi gió mậu dịch ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương suy yếu, khiến nước biển ấm tích tụ bất thường ở khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương. Dù xuất phát từ đại dương, El Nino có thể tác động sâu rộng tới hệ thống thời tiết toàn cầu thông qua việc làm thay đổi hoàn lưu khí quyển.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo El Nino cần được xem là “tín hiệu khẩn cấp về khí hậu”, trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nền nhiệt toàn cầu tăng cao do biến đổi khí hậu. Ông nhấn mạnh hiện tượng này có thể khiến tình trạng nóng lên toàn cầu trở nên nghiêm trọng hơn.

Tại nhiều khu vực ở Trung Mỹ, châu Á, châu Phi và Australia, El Nino thường gây ra nắng nóng gay gắt và hạn hán kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước, sản xuất nông nghiệp, thủy điện và đời sống dân sinh. Honduras hiện đã ghi nhận nguy cơ hạn hán nghiêm trọng tại hàng chục địa phương, trong khi thủ đô Tegucigalpa buộc phải ban bố tình trạng khẩn cấp về nước.

Ngược lại, một số quốc gia ven Thái Bình Dương ở Nam Mỹ có thể đối mặt với mưa lớn, lũ quét và ngập lụt nghiêm trọng. Những tác động này không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp trên diện rộng. Đợt El Nino giai đoạn 2015–2016 từng khiến hàng triệu người trên thế giới rơi vào tình trạng thiếu lương thực do mất mùa kéo dài.

Các nhà khoa học cũng cảnh báo El Nino sẽ làm gia tăng nguy cơ cháy rừng tại Australia, Canada, Mỹ và khu vực rừng Amazon khi thời tiết trở nên khô nóng hơn. Trong khi hoạt động bão nhiệt đới tại Đại Tây Dương có xu hướng giảm do gió đứt mạnh hơn, khu vực Thái Bình Dương lại có thể xuất hiện nhiều cơn bão mạnh và nguy hiểm hơn.

Không chỉ tác động đến thời tiết, El Nino còn gây áp lực lớn lên hệ sinh thái biển. Nhiệt độ nước biển tăng cao có thể khiến nhiều rạn san hô bị tẩy trắng nghiêm trọng, trong bối cảnh các hệ sinh thái này vốn đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, nhiều quốc gia như Ấn Độ đã ghi nhận sản lượng cây trồng sụt giảm do thời tiết bất thường, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và ra hoa của nhiều loại cây ăn quả, trong đó có xoài.

Theo giới khoa học, biến đổi khí hậu không trực tiếp làm El Nino mạnh hơn, nhưng có thể khiến các tác động của hiện tượng này trở nên cực đoan hơn. Khi nhiệt độ toàn cầu đã ở mức cao kỷ lục, El Nino có thể tiếp tục đẩy thế giới vào những đợt nắng nóng chưa từng có, đồng thời làm gia tăng nguy cơ hạn hán và mưa cực đoan tại nhiều khu vực.

Tuy nhiên, một lợi thế quan trọng là El Nino có thể được dự báo sớm thông qua việc theo dõi nhiệt độ đại dương và các điều kiện khí quyển. Điều này giúp các quốc gia có thêm thời gian xây dựng phương án ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và biến đổi khí hậu gây ra.

El Nino tác động mạnh tới Việt Nam ra sao?