Đồng bằng sông Cửu Long ưu tiên di dời dân khỏi vùng sạt lở, sụt lún

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 166/NQ-CP ngày 26/6 về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị liên quan đến công tác phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035.

Chương trình hành động xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm, từ hoàn thiện thể chế, quy hoạch đến đầu tư hạ tầng, quản lý tài nguyên và sắp xếp dân cư nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an toàn cho người dân và phát triển bền vững toàn vùng.

Theo đó, các bộ, ngành và địa phương sẽ rà soát, bổ sung các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành và quy hoạch địa phương theo hướng tích hợp đầy đủ các nội dung về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và lấn biển. Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội lâu dài.

Song song với đó, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật trong các lĩnh vực tài nguyên nước, thủy lợi, phòng chống thiên tai, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng, khoáng sản và khí tượng thủy văn, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho việc triển khai các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, chương trình khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện từng vùng sinh thái; phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu; sử dụng giống cây trồng, vật nuôi có khả năng chịu hạn, chịu mặn và áp dụng các phương thức sản xuất tiết kiệm nước nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.

Đối với khu vực ven biển, Chính phủ ưu tiên bảo vệ, phục hồi rừng ngập mặn, đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn lực từ tín chỉ carbon và các giá trị kinh tế của hệ sinh thái rừng để bổ sung nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường.

Để huy động thêm nguồn lực đầu tư, Chương trình khuyến khích triển khai các dự án theo phương thức đối tác công - tư (PPP), tập trung vào các công trình phòng chống sạt lở bờ sông, bờ biển, phục hồi rừng ngập mặn, xây dựng và nâng cấp hệ thống cấp nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Một trong những nhiệm vụ được ưu tiên là sắp xếp, di dời người dân ra khỏi các khu vực thường xuyên ngập úng hoặc có nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở, bảo đảm an toàn tính mạng, ổn định đời sống và sinh kế lâu dài.

Cùng với đó, Chính phủ yêu cầu quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác cát lòng sông, khai thác nước dưới đất, xây dựng công trình và các hoạt động có nguy cơ làm gia tăng sụt lún, sạt lở hoặc xâm nhập mặn.

Về hạ tầng, nhiều dự án quy mô lớn, mang tính liên vùng và đa mục tiêu sẽ được ưu tiên triển khai nhằm nâng cao khả năng phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời ứng dụng khoa học - công nghệ để tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm.

Bên cạnh việc đầu tư các công trình mới, Chính phủ cũng yêu cầu rà soát, đánh giá hiệu quả các dự án đã hoàn thành để kịp thời điều chỉnh những bất cập; ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách, vốn vay và viện trợ nước ngoài cho các nhiệm vụ cấp bách, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, phòng ngừa thất thoát, lãng phí và tiêu cực.

Với Chương trình hành động này, Chính phủ kỳ vọng hình thành hệ thống giải pháp tổng thể, liên kết giữa các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần chủ động ứng phó với các thách thức ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu, bảo đảm sinh kế cho người dân và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của vùng trong những năm tới.

Sạt lở nối tiếp sạt lở ở Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều khu dân cư bị đe dọa