El Niño mạnh lên, miền Bắc rét muộn, miền Nam thiếu nước

El Niño đạt ngưỡng rất mạnh

Theo cập nhật của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đến tuần thứ hai của tháng 9/2026, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4 đã tăng lên khoảng +2°C, cho thấy El Niño đang ở cường độ rất mạnh.

Các mô hình dự báo khí hậu cho thấy, trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, El Niño gần như chắc chắn tiếp tục duy trì ở mức rất mạnh và có khả năng tăng lên ngưỡng mạnh nhất. Trong ba tháng đầu năm 2027, hiện tượng này được dự báo vẫn duy trì cường độ rất mạnh trước khi có xu hướng suy giảm.

Các dự báo hiện nay cũng chưa loại trừ khả năng El Niño tiếp tục kéo dài đến nửa đầu mùa hè năm 2027.

Theo cơ quan khí tượng thủy văn, El Niño thường làm gia tăng nguy cơ nền nhiệt cao, nắng nóng, khô hạn và thiếu hụt nguồn nước, nhất là trong mùa khô. Sự thay đổi của hoàn lưu khí quyển dưới tác động của hiện tượng này cũng có thể làm thay đổi phân bố mưa, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới.

Miền Bắc có thể rét muộn

Một trong những tác động đáng chú ý trong mùa đông 2026-2027 là xu hướng hoạt động yếu hơn của không khí lạnh.

Theo dự báo, các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Việt Nam trong mùa đông tới có khả năng yếu hơn trung bình nhiều năm. Vì vậy, rét đậm, rét hại ở miền Bắc có khả năng xuất hiện muộn và số đợt ít hơn so với trung bình nhiều năm.

Nhiệt độ trung bình trong mùa đông 2026-2027 trên phạm vi cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 1-2,5°C.

Tuy nhiên, nền nhiệt trung bình cao không đồng nghĩa với việc Việt Nam không xuất hiện các đợt rét mạnh. Trong những thời điểm nhất định, khi các hình thế thời tiết thuận lợi hình thành, vẫn có thể xảy ra những đợt không khí lạnh mạnh và rét đậm, rét hại trên diện rộng.

Sang đầu năm 2027, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm trên phạm vi cả nước. Trong mùa hè năm 2027, số ngày nắng nóng có thể nhiều hơn trung bình nhiều năm và nhiều hơn năm 2026. Cơ quan khí tượng cũng không loại trừ khả năng xuất hiện những mức nhiệt vượt các giá trị lịch sử.

Miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ đối mặt nguy cơ thiếu nước

Trong khi miền Bắc có khả năng trải qua mùa đông ấm hơn, bài toán đáng lo ngại tại khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ lại là thiếu mưa và thiếu nước trong mùa khô.

Từ nay đến cuối năm 2026, lượng mưa được dự báo có xu hướng thiếu hụt tại phần lớn các khu vực trên cả nước, trong đó rõ nhất tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Mức thiếu hụt phổ biến được dự báo khoảng 20-40% so với trung bình nhiều năm. Đáng chú ý, mùa mưa tại các khu vực này có khả năng kết thúc sớm.

Bước sang những tháng đầu năm 2027, tình trạng ít mưa được dự báo tiếp tục xảy ra tại các khu vực trên. Trong khi đó, nền nhiệt cao và nắng nóng xuất hiện sớm sẽ làm gia tăng nhu cầu sử dụng nước, đồng thời làm tăng lượng bốc thoát hơi.

Đây là những yếu tố có thể khiến nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027 ở mức cao.

Đối với sản xuất nông nghiệp, nguồn nước sinh hoạt và hoạt động sản xuất kinh doanh, tình trạng thiếu hụt nguồn nước kéo dài có thể tạo thêm áp lực cho công tác điều tiết, phân bổ và sử dụng tài nguyên nước tại các địa phương.

Ít bão không có nghĩa là ít thiên tai

Một điểm đáng chú ý khác trong dự báo từ nay đến cuối năm 2026 là số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm.

Tuy nhiên, cơ quan khí tượng thủy văn lưu ý rằng ít bão không đồng nghĩa với việc nguy cơ thiên tai giảm tương ứng.

Ngay cả trong năm có số lượng bão ít, vẫn có thể xuất hiện bão mạnh hoặc những cơn bão có diễn biến phức tạp. Tương tự, xu thế ít mưa trên diện rộng không loại trừ khả năng xuất hiện những trận mưa cực đoan với cường suất lớn trong thời gian ngắn tại phạm vi hẹp.

Thực tế khí hậu trong các năm El Niño mạnh cho thấy vẫn có thể xảy ra mưa rất lớn, lũ, lũ quét, sạt lở đất hoặc bão có diễn biến bất thường do sự tương tác giữa El Niño với các hình thế thời tiết quy mô khu vực và điều kiện khí quyển trong từng thời điểm.

Vì vậy, việc dự báo số lượng bão thấp hơn trung bình cần được hiểu là một xu thế khí hậu theo mùa, không phải cơ sở để chủ quan với các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia lưu ý, El Niño là một hiện tượng khí hậu có quy mô lớn. Do đó, không thể chỉ dựa vào tín hiệu El Niño để dự báo chính xác một thiên tai cụ thể tại một địa phương.

Mức độ tác động của El Niño còn phụ thuộc vào sự tương tác với các hệ thống khí quyển, đại dương và các hình thế thời tiết trong từng thời kỳ, từng mùa.

Trong bối cảnh El Niño đang ở ngưỡng rất mạnh, các địa phương cần chuẩn bị đồng thời cho hai nhóm rủi ro.

Một mặt, cần duy trì phương án ứng phó với bão, mưa lớn, lũ, lũ quét, sạt lở đất và các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể xảy ra trong thời gian ngắn.

Mặt khác, cần chủ động chuẩn bị các giải pháp ứng phó với nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có khả năng kéo dài trong mùa khô 2026-2027.

Đặc biệt, tại những khu vực có nguy cơ thiếu nước cao, việc rà soát nguồn nước, xây dựng phương án điều tiết và sử dụng nước tiết kiệm, bảo đảm nước sinh hoạt và chủ động kế hoạch sản xuất cần được thực hiện sớm.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến El Niño, cập nhật các mô hình dự báo khí hậu trong nước và quốc tế, đồng thời đánh giá cụ thể tác động đến nhiệt độ, lượng mưa, bão và nguồn nước.

Các thông tin dự báo, cảnh báo sẽ được cập nhật nhằm phục vụ công tác phòng, chống thiên tai, quản lý nguồn nước và chủ động ứng phó với các tác động bất lợi của El Niño trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Hạn hán do El Nino đe dọa hoạt động kênh đào Panama