Thái Nguyên siết chặt quản lý, giám sát chất lượng môi trường không khí

Thực tế này cho thấy áp lực ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp bách trong việc tăng cường quản lý, giám sát và triển khai các giải pháp kiểm soát môi trường không khí theo hướng bền vững.

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến môi trường

Theo kết quả quan trắc chất lượng không khí ngày 5/2/2026 của Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc (Cục Môi trường), Thái Nguyên là địa phương ghi nhận mức độ ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất trong khu vực.

Cụ thể, trong hai ngày 4 và 5/2, trạm quan trắc tại tổ 7, phường Quan Triều liên tục ghi nhận chỉ số chất lượng không khí ở mức ô nhiễm nặng, tương ứng ngưỡng tím với AQI trên 200.

Đáng lưu ý, từ 19 giờ ngày 4/2, AQI tại trạm này đã vượt ngưỡng 300, có thời điểm đạt 308. Tình trạng ô nhiễm kéo dài đến khoảng 22 giờ cùng ngày, sau đó có xu hướng giảm nhưng vẫn duy trì ở mức rất kém. Đến 9 giờ sáng 5/2, AQI tiếp tục ở mức 268 và giảm xuống khoảng 231 vào lúc 10 giờ.

Không chỉ khu vực Quan Triều, trạm quan trắc trên đường Hùng Vương (phường Phan Đình Phùng) cũng ghi nhận chỉ số AQI lên tới 292 vào tối 4/2, tiệm cận ngưỡng nguy hại. Sang sáng 5/2, chất lượng không khí tại khu vực này vẫn ở mức rất kém, với AQI khoảng 226.

Những số liệu trên cho thấy tình trạng ô nhiễm không khí đã và đang tác động trực tiếp đến nhiều khu vực trung tâm của tỉnh, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Ông Lê Quang Minh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết hiện trên địa bàn tỉnh có 4 trạm quan trắc không khí tự động, liên tục, cố định gồm: Gang Thép, Quan Triều, Phan Đình Phùng và Sông Công. Kết quả quan trắc từ các trạm này cho thấy hàm lượng bụi mịn trong không khí đã vượt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh (QCVN 05:2023/BTNMT).

Phân tích nguyên nhân, các chuyên gia môi trường nhận định sự suy giảm chất lượng không khí tại Thái Nguyên có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động sản xuất công nghiệp, khai thác khoáng sản và vận chuyển vật liệu xây dựng với mật độ lớn.

Quá trình đốt nhiên liệu, xử lý rác thải bằng hình thức đốt phát sinh lượng lớn bụi mịn PM2.5, PM10 cùng các loại khí thải độc hại. Bên cạnh đó, sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện giao thông cá nhân, đặc biệt là xe tải vận chuyển khoáng sản và vật liệu xây dựng lưu thông qua khu vực đô thị, cũng làm gia tăng lượng bụi phát tán vào không khí.

Ngoài các nguồn phát thải nêu trên, sau hai cơn bão xảy ra trong năm 2025, khối lượng chất thải phát sinh lớn trong khi công tác thu gom, xử lý chưa kịp thời đã gây ảnh hưởng đến môi trường không khí. Hoạt động sửa chữa, cải tạo nhà ở của người dân sau thiên tai cũng góp phần làm gia tăng lượng bụi mịn phát thải ra môi trường.

Yếu tố thời tiết trong thời gian gần đây tiếp tục khiến tình trạng ô nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn. Hiện tượng nghịch nhiệt, gió yếu và độ ẩm cao làm các chất ô nhiễm khó khuếch tán, bị tích tụ ở tầng không khí thấp, khiến chỉ số AQI tăng nhanh trong thời gian ngắn.

Ô nhiễm không khí không chỉ thể hiện qua các chỉ số đo đạc mà còn tác động rõ nét đến đời sống sinh hoạt của người dân. Về lâu dài, việc thường xuyên tiếp xúc với bụi mịn và khí độc có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp mạn tính, hen suyễn, tim mạch, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tuổi thọ.

Đồng bộ các giải pháp kiểm soát

Trước thực trạng phát sinh bụi lớn và chất lượng không khí suy giảm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh ban hành chỉ thị về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn. Đồng thời, căn cứ nhiệm vụ được giao, Sở chủ động xây dựng kế hoạch rà soát các cơ sở, doanh nghiệp, đơn vị có nguồn phát thải vào không khí, tổ chức kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính và thu hút đầu tư, các cơ quan chức năng kiên quyết loại bỏ những dự án, nhà đầu tư và loại hình sản xuất tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Trong bối cảnh chỉ số AQI ở mức rất xấu và nguy hại, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân khi ra ngoài cần sử dụng khẩu trang chuyên dụng, hạn chế lưu lại lâu tại các tuyến đường có mật độ phương tiện giao thông cao. Người dân cũng nên giảm cường độ vận động, rút ngắn thời gian ở ngoài trời, nhất là đối với trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền.

Bên cạnh đó, việc thường xuyên theo dõi chỉ số AQI thông qua các ứng dụng và kênh thông tin chính thức của cơ quan môi trường sẽ giúp người dân chủ động điều chỉnh lịch sinh hoạt. Trong không gian sống, có thể sử dụng máy lọc không khí, vệ sinh bề mặt thường xuyên và hạn chế mở cửa khi chất lượng không khí ngoài trời ở mức ô nhiễm nặng.

Với quan điểm nhất quán “không đánh đổi môi trường lấy phát triển kinh tế”, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước triển khai đồng bộ các giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường không khí, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế xanh, bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân trong thời gian tới.

Sáng 9/2, Hà Nội nằm trong nhóm thành phố có chất lượng không khí sạch