El Nino làm gia tăng nguy cơ tử vong do nắng nóng tại Đông Nam Á

Theo nghiên cứu được công bố mới đây, El Nino mạnh bất thường trong năm nay có khả năng khiến số ca tử vong liên quan đến nắng nóng trên toàn thế giới tăng thêm tới 451.000 trường hợp trong khoảng thời gian từ tháng 6/2026 đến hết tháng 2/2027, so với mức được dự báo trong một năm có điều kiện nhiệt độ thông thường.

Nghiên cứu do Phòng Thí nghiệm Tác động Khí hậu (Climate Impact Lab), thuộc Đại học Chicago (Mỹ), thực hiện. Báo cáo nhận định El Nino năm nay đang góp phần đẩy nhiệt độ toàn cầu lên cao, đồng thời làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các đợt nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và thiếu nước.

Kết quả nghiên cứu cho thấy trong thời kỳ El Nino, nhiệt độ trên đất liền có thể cao hơn khoảng 1,2 độ C so với mức thông thường. Điều này được dự báo làm số ngày xuất hiện nắng nóng cực đoan tăng khoảng 44%.

Để đánh giá tác động, các nhà nghiên cứu kết hợp dữ liệu dự báo nhiệt độ theo mùa với số liệu về mối liên hệ giữa nhiệt độ cao và tỷ lệ tử vong tại hơn 24.000 khu vực trên toàn thế giới.

Số ca tử vong tăng thêm được xác định bằng cách đối chiếu số người tử vong do nắng nóng trong điều kiện El Nino với số trường hợp dự kiến nếu nhiệt độ chỉ ở mức trung bình của 30 năm qua.

Các quốc gia nghèo chịu tác động nặng nề

Nghiên cứu cho rằng những quốc gia có điều kiện kinh tế hạn chế có nguy cơ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng hơn. Nguyên nhân là các khu vực này thường thiếu điều hòa không khí, nguồn cung cấp nước ổn định và hệ thống y tế có khả năng ứng phó với các đợt nắng nóng kéo dài.

Tại khu vực Sahel ở châu Phi, gồm Nigeria, Sudan, Niger và Cộng hòa Chad, số ca tử vong tăng thêm do nắng nóng trong khoảng thời gian 6 tháng có thể lên tới 66.800 trường hợp.

Trong đó, Nigeria được dự báo có thêm khoảng 31.400 ca tử vong, còn Sudan có thể tăng thêm 17.600 ca.

Tại Đông Nam Á, Philippines, Việt Nam, Thái Lan và Campuchia được dự báo có tổng cộng khoảng 19.400 ca tử vong tăng thêm do nắng nóng. Indonesia có thể ghi nhận thêm khoảng 19.300 ca.

Ngoài ra, số ca tử vong tăng thêm tại Ấn Độ được dự báo ở mức 15.800 trường hợp, trong khi Brazil có thể ghi nhận khoảng 13.300 trường hợp.

Nhà kinh tế học Michael Greenstone, đồng sáng lập Climate Impact Lab và là đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng tác động đến số người tử vong do nắng nóng có thể không dừng lại vào tháng 2/2027, ngay cả trong trường hợp El Nino kết thúc vào thời điểm này.

Theo ông, ảnh hưởng của hiện tượng thời tiết này có thể tiếp tục kéo dài đến mùa Hè năm sau. Những khu vực thuộc Bắc bán cầu, trong đó có Ấn Độ và Pakistan, có thể tiếp tục chịu tác động đáng kể.

Cần chuẩn bị trước các đợt nắng nóng

Báo cáo cho rằng các chính phủ có thể triển khai nhiều biện pháp ứng phó ngay từ thời điểm hiện nay để hạn chế số người tử vong do nhiệt độ cao.

Một trong những giải pháp được đề xuất là xây dựng hệ thống cảnh báo nắng nóng, tổ chức các trung tâm tránh nóng và điểm cung cấp nước. Bên cạnh đó, cần tăng cường các biện pháp bảo vệ người lao động làm việc ngoài trời, nâng công suất bệnh viện và có phương án tiếp cận phù hợp đối với người cao tuổi cùng những nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Các tác giả nghiên cứu đồng thời khuyến nghị các quốc gia chuẩn bị nguồn tài chính từ trước khi những đợt nắng nóng nghiêm trọng xảy ra. Việc này giúp nguồn lực có thể được huy động và đưa vào sử dụng kịp thời khi rủi ro xuất hiện.

El Nino là một hiện tượng khí hậu tự nhiên. Tuy nhiên, sự kiện mạnh bất thường trong năm nay diễn ra khi Trái Đất đã nóng lên do biến đổi khí hậu do con người gây ra. Điều này khiến các tác động của những đợt nắng nóng cực đoan có nguy cơ trở nên nghiêm trọng hơn.

Climate Impact Lab nhận định điều kiện nhiệt độ trong đợt El Nino hiện nay có thể tương đồng với những điều kiện mà biến đổi khí hậu được dự báo sẽ khiến xuất hiện thường xuyên hơn trong khoảng 20 năm tới.

Các nhà nghiên cứu vì thế ví El Nino năm nay như một “bức bưu thiếp từ tương lai”, qua đó cho thấy những tác động có thể xảy ra nếu mức nhiệt hiện nay dần trở thành trạng thái bình thường.

Theo báo cáo, những diễn biến này cũng tạo cơ sở để các nhà hoạch định chính sách nhận diện những khu vực cần được ưu tiên hành động khẩn cấp, qua đó giảm nguy cơ tử vong do nắng nóng trong những tháng tới.

El Niño mạnh lên, miền Bắc rét muộn, miền Nam thiếu nước