Hà Nội thúc đẩy hợp tác tìm giải pháp cho các vấn đề môi trường đô thị

Ngày 21/9, Diễn đàn Quản trị Môi trường Trung Quốc - Việt Nam năm 2026 lần đầu được tổ chức tại Hà Nội. Sự kiện quy tụ khoảng 150 đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp của Việt Nam, Trung Quốc.

Với chủ đề “Từ chính sách đến hành động: Chung tay xây dựng môi trường đô thị xanh và bền vững”, diễn đàn tập trung trao đổi những vấn đề đang đặt ra trong quản trị môi trường đô thị Hà Nội. Nội dung thảo luận trải rộng từ chất lượng không khí, kiểm soát phát thải đến quản lý nước, chất thải và ứng dụng khoa học - công nghệ.

Điểm được nhấn mạnh tại diễn đàn là hợp tác giữa các bên không dừng ở việc chia sẻ kinh nghiệm, chính sách mà hướng tới những vấn đề cụ thể, từ đó nghiên cứu giải pháp, xem xét khả năng triển khai thí điểm và đánh giá kết quả thực tế.

Ứng dụng công nghệ trong kiểm soát ô nhiễm không khí

Quá trình đô thị hóa nhanh đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý môi trường. Trong đó, chất lượng không khí và kiểm soát nguồn phát thải được xác định là một trong những nội dung quan trọng được các đại biểu tập trung trao đổi.

Các vấn đề được đề cập gồm nhận diện hiện trạng, xác định các nguồn phát thải chính, nâng cao năng lực quan trắc và dự báo chất lượng môi trường, kiểm soát nguồn thải cũng như xây dựng vùng phát thải thấp. Yêu cầu phối hợp giữa các khu vực trong kiểm soát ô nhiễm cũng được đưa vào nội dung thảo luận.

Khoa học - công nghệ được xem là một trong những công cụ hỗ trợ nâng cao hiệu quả quản trị môi trường. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, cảm biến và các nền tảng tích hợp dữ liệu được trao đổi về khả năng ứng dụng trong xác định, theo dõi và kiểm soát nguồn gây ô nhiễm.

Với vùng phát thải thấp, các đại biểu trao đổi về mối liên hệ giữa mô hình này với kiểm soát bụi và chất lượng không khí; đồng thời bàn về cách đánh giá chính sách, lựa chọn giải pháp phù hợp với Hà Nội và theo dõi kết quả sau khi triển khai để làm cơ sở xem xét nhân rộng.

Phía Trung Quốc tham dự diễn đàn có đại diện các cơ quan quản lý về sinh thái - môi trường, khoa học - công nghệ của Quảng Tây; Đại học Thanh Hoa cùng các viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực quan trắc, trí tuệ nhân tạo, kiểm soát ô nhiễm, xử lý nước thải và tái chế chất thải.

Việc kết nối các cơ quan quản lý với trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp được kỳ vọng tạo thêm cơ sở để gắn kinh nghiệm quản trị với năng lực nghiên cứu, công nghệ và nhu cầu thực tế của Hà Nội.

Mở rộng hợp tác sang quản lý nước và chất thải

Bên cạnh vấn đề không khí, quản lý nước đô thị cũng là một nội dung được đưa ra trao đổi tại diễn đàn. Các chủ đề được đề cập gồm chuyển đổi xanh, giảm phát thải carbon trong các nhà máy xử lý nước thải, chuyển đổi số trong ngành nước và khả năng thu hồi tài nguyên từ nước thải công nghiệp.

Đối với chất thải đô thị, các đại biểu tập trung vào những hướng xử lý, tái chế và thu hồi tài nguyên. Trong đó có công nghệ xử lý tro bay phát sinh từ quá trình đốt chất thải rắn sinh hoạt và công nghệ ủ hiếu khí phủ màng phục vụ xử lý, tái chế chất thải hữu cơ.

Những nội dung này cho thấy phạm vi hợp tác được mở rộng từ kiểm soát ô nhiễm sang quản lý tài nguyên và ứng dụng công nghệ trong toàn bộ quá trình quản trị môi trường đô thị.

Từ trao đổi kinh nghiệm đến các chương trình thí điểm

Một nội dung quan trọng khác của diễn đàn là phiên họp kín với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, Đại học Thanh Hoa, các cơ quan của Quảng Tây, chuyên gia, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.

Tại đây, các bên tập trung bàn về khả năng phối hợp nghiên cứu, tổ chức khảo sát kỹ thuật, thực hiện các chương trình thí điểm, đào tạo, chuyển giao công nghệ và huy động nguồn lực cho những nội dung đáp ứng nhu cầu thực tế của Hà Nội.

Các sáng kiến được Hà Nội quan tâm tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra kết quả cụ thể và có thể đo lường, đánh giá. Trong đó có kết nối dữ liệu môi trường; quan trắc, dự báo chất lượng không khí; nhận diện và kiểm soát nguồn phát thải; đánh giá hiệu quả vùng phát thải thấp; kiểm soát bụi đô thị; quản lý nước và phục hồi các dòng sông.

Cùng với đó là các giải pháp xử lý, tái chế chất thải, thu hồi tài nguyên và ứng dụng công nghệ mới trong xây dựng hệ thống quản trị môi trường thông minh.

Theo định hướng được trao đổi tại diễn đàn, những vấn đề hai bên cùng quan tâm có thể tiếp tục được phát triển thành chương trình hoặc đề cương nghiên cứu, hoạt động chia sẻ dữ liệu, khảo sát kỹ thuật hay đề xuất triển khai thí điểm.

Để các hoạt động hợp tác có cơ sở thực hiện, các bên sẽ xác định đầu mối, mục tiêu, phạm vi công việc, nguồn lực, thời gian thực hiện và tiêu chí đánh giá, bảo đảm phù hợp với chức năng, quy định và điều kiện thực tế của mỗi bên.

Cách tiếp cận này hướng tới việc đưa hợp tác môi trường từ trao đổi chính sách, kinh nghiệm sang những hoạt động cụ thể có thể triển khai và đánh giá. Qua đó, Hà Nội có thêm cơ sở tiếp cận các giải pháp về chính sách, dữ liệu, khoa học và công nghệ trong quá trình xử lý các vấn đề môi trường đô thị.

Theo kế hoạch, ngày 22/9, Ban Tổ chức cùng các đơn vị quản lý, vận hành dự án sẽ tổ chức chương trình tham quan thực địa. Hoạt động này tiếp tục tạo điều kiện để đại biểu Việt Nam và Trung Quốc trao đổi trực tiếp về kinh nghiệm quản lý, công nghệ và khả năng xây dựng các nội dung hợp tác trong lĩnh vực môi trường đô thị.

Hà Nội ưu tiên cải tạo sông Nhuệ, sông Đáy chống ngập và hồi sinh môi trường đô thị