Thúc đẩy điện mặt trời mái nhà, mở rộng nguồn năng lượng sạch tại chỗ

Ngày 18/9, Bộ Công Thương ban hành Công văn số 7404/BCT-ĐL, đề nghị các bộ, ngành, địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Động thái này nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.

Theo đó, các bộ, cơ quan ngang bộ, HĐND và UBND các tỉnh, thành phố được đề nghị khẩn trương xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn hoặc thu hút đầu tư để lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại các tòa nhà cơ quan, công sở, trường học và bệnh viện thuộc phạm vi quản lý.

Mục tiêu đặt ra là hoàn thành các nhiệm vụ về lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại công trình công trước ngày 31/3/2027. Đối với những cơ quan, đơn vị công lập có nhu cầu hỗ trợ nguồn vốn để đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà và thiết bị lưu trữ điện, các cơ quan có thẩm quyền được đề nghị xem xét, giải quyết theo quy định về quản lý ngân sách nhà nước.

Bộ Công Thương đồng thời lưu ý tiến độ xây dựng chính sách hỗ trợ hộ gia đình tại các địa phương còn chậm. Đến nay, mới có Bắc Ninh và Lai Châu trong tổng số 34 tỉnh, thành phố ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Vì vậy, UBND các tỉnh, thành phố được đề nghị nghiên cứu, xây dựng và trình HĐND cấp tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt hệ thống này theo thẩm quyền quy định tại Luật Điện lực năm 2024. Các địa phương cũng được yêu cầu xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ người dân tham gia phát triển điện mặt trời mái nhà gắn với hệ thống lưu trữ điện phù hợp.

Việc thúc đẩy nguồn điện này diễn ra trong bối cảnh chính sách về phát triển năng lượng tái tạo tiếp tục được hoàn thiện. Theo thông tin được Bộ Công Thương và các cơ quan chuyên môn công bố, Nghị định số 243/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/6/2026 đã điều chỉnh một số quy định liên quan đến điện mặt trời mái nhà. Theo cơ chế mới được nêu trong văn bản, tỷ lệ sản lượng điện dư được bán lên lưới được nâng từ mức 20% lên tối đa 50%; đến hết ngày 31/12/2030, các bên có thể thỏa thuận tỷ lệ bán điện dư vượt mức 50%.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, Bộ Công Thương yêu cầu EVN phối hợp với các địa phương hướng dẫn người dân, cơ quan, đơn vị thực hiện đấu nối, lắp đặt công tơ hai chiều và mua điện dư theo quy định. EVN đồng thời phải theo dõi khả năng hấp thụ của hệ thống lưới điện nhằm bảo đảm vận hành an toàn khi nguồn điện phân tán được phát triển với quy mô ngày càng lớn.

Trước đó, Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 xác định phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng phù hợp là một trong những giải pháp góp phần bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm phụ tải vào giờ cao điểm và nâng cao khả năng chủ động về năng lượng. Chỉ thị cũng đặt mục tiêu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, hoặc đạt tổng công suất phát triển tương ứng theo kế hoạch của các địa phương giai đoạn 2026-2030.

Việc mở rộng điện mặt trời mái nhà vì vậy không chỉ được đặt trong bài toán bổ sung nguồn điện mà còn gắn với yêu cầu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng. Khi được triển khai đồng bộ với hệ thống lưu trữ và hạ tầng lưới điện phù hợp, nguồn điện tại chỗ có thể góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong những thời điểm nhu cầu tăng cao.

Bộ Công Thương đang tiếp tục theo dõi, đôn đốc các bộ, ngành và địa phương triển khai các nhiệm vụ được giao, đồng thời tổng hợp tình hình thực hiện để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Quảng Ninh thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà