Cháy rừng hoành hành tại Colombia, gần 20 đám cháy đang hoạt động

Cháy rừng đe dọa thị trấn du lịch nổi tiếng

Colombia đang phải ứng phó với nhiều vụ cháy rừng xảy ra tại các khu vực khác nhau, trong đó nghiêm trọng nhất là đám cháy tại Villa de Leyva, một thị trấn du lịch nổi tiếng thuộc tỉnh Boyacá, cách thủ đô Bogotá khoảng 160km về phía Đông Bắc.

Đám cháy bùng phát từ ngày 19/9 tại khu vực núi San Marcos, phía trên thị trấn Villa de Leyva. Đến tối 20/9, giới chức địa phương cho biết khoảng 290ha thảm thực vật đã bị ảnh hưởng, tương đương diện tích của khoảng 400 sân bóng đá. Gió mạnh khiến công tác khống chế đám cháy gặp nhiều khó khăn, trong khi ngọn lửa có thời điểm tiến sát các khu dân cư.

Trước diễn biến phức tạp của đám cháy, chính quyền địa phương đã ban bố tình trạng khẩn cấp, tạm dừng các lớp học trực tiếp và tiến hành sơ tán phòng ngừa tại một số khu vực, trong đó có các khách sạn nằm gần vùng cháy.

Hơn 400 lính cứu hỏa, nhân viên cứu hộ, người dân và tình nguyện viên đã được huy động tham gia ứng phó. Lực lượng chức năng cũng sử dụng 4 trực thăng để thả nước xuống các khu vực cháy. Theo Thống đốc tỉnh Boyacá Carlos Amaya, riêng trong ngày 20/9, các máy bay đã thực hiện khoảng 170 lượt thả nước, với tổng lượng nước khoảng 240.000 lít.

Đến ngày 21/9, Cơ quan Đơn vị quốc gia về quản lý rủi ro thiên tai Colombia (UNGRD) cho biết, sau ba ngày liên tục triển khai lực lượng trên mặt đất và trên không, đám cháy tại Villa de Leyva đã được kiểm soát khoảng 75%. Các lực lượng chức năng tiếp tục duy trì nhân lực và phương tiện để ngăn đám cháy lan rộng, bảo vệ cộng đồng dân cư và hệ sinh thái.

Colombia theo dõi 27 vụ cháy rừng

Vụ cháy tại Villa de Leyva diễn ra trong bối cảnh nhiều khu vực của Colombia đang phải đối mặt với nguy cơ cháy rừng ở mức cao.

Theo cập nhật của UNGRD, Colombia đang theo dõi 27 vụ cháy rừng, trong đó 19 vụ vẫn đang hoạt động và 8 vụ đã được kiểm soát. Riêng tỉnh Tolima, khu vực miền núi phía Tây Nam Bogotá, có 9 đám cháy đang hoạt động; các đám cháy khác xuất hiện tại nhiều khu vực thuộc dãy Andes.

Cơ quan khí tượng Colombia cũng cảnh báo nguy cơ cháy rừng ở mức cao tại nhiều địa phương. Có 279 đô thị nằm trong diện cảnh báo cháy rừng, trong đó 36 đô thị ở mức cảnh báo đỏ cao nhất. Phần lớn các khu vực có nguy cơ cao tập trung tại vùng Andes và Caribe.

Số liệu của Chính phủ Colombia cho thấy, từ ngày 16/6 đến 6/8, nước này ghi nhận 438 vụ cháy rừng tại 191 đô thị, ảnh hưởng khoảng 7.153ha thảm thực vật.

Đối với vụ cháy tại Villa de Leyva, Bộ trưởng Môi trường Colombia Fabio Arjona cho biết thông tin ban đầu từ cơ quan quản lý thảm họa cho thấy đám cháy có thể do con người cố ý gây ra. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng vẫn đang tiến hành điều tra để xác định nguyên nhân chính xác.

El Niño làm gia tăng nguy cơ cháy rừng

Giới chức Colombia cho rằng điều kiện thời tiết khô hạn đang làm gia tăng nguy cơ cháy rừng trong bối cảnh khu vực chuẩn bị đối mặt với những tác động của hiện tượng El Niño.

Tại khu vực Andes gần đường xích đạo, cháy rừng thường xảy ra trong mùa khô. Tuy nhiên, tình trạng nhiệt độ cao, lượng mưa giảm và độ ẩm thấp có thể khiến thảm thực vật khô nhanh, tạo điều kiện thuận lợi để lửa bùng phát và lan rộng.

Theo các chuyên gia được truyền thông quốc tế dẫn lời, tác động của El Niño trong bối cảnh khí hậu toàn cầu ấm lên có thể làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, trong đó có hạn hán và cháy rừng.

Bà Laura Caicedo Valencia, điều phối viên chiến dịch của Greenpeace Colombia, nhận định các vụ cháy rừng hiện nay không nên được xem là những sự kiện riêng lẻ. Theo bà, sự kết hợp giữa hoạt động của con người, điều kiện khô hạn và tác động của biến đổi khí hậu cùng El Niño có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường và xã hội.

Ecuador cũng đối mặt với làn sóng cháy rừng

Không chỉ Colombia, quốc gia láng giềng Ecuador cũng đang phải đối mặt với nhiều vụ cháy rừng trong điều kiện thời tiết nóng và khô.

Theo Cơ quan quản lý rủi ro quốc gia Ecuador, tính đến ngày 20/9, nước này còn 12 đám cháy rừng đang hoạt động, trong khi tổng diện tích thảm thực vật bị thiêu rụi từ đầu năm đã vượt 21.800ha. Nhiệt độ cao và gió mạnh đang khiến lửa lan nhanh tại một số khu vực.

Một trong những vụ cháy đáng chú ý xảy ra trên sườn núi lửa Imbabura. Ngọn lửa đã thiêu rụi khoảng 300ha thảm thực vật trước khi được khống chế sau ba ngày nỗ lực chữa cháy. Khoảng 270 người đã tham gia dập lửa và lực lượng chức năng tiếp tục theo dõi các điểm nóng để ngăn nguy cơ cháy trở lại.

Các cơ quan phòng chống thiên tai Ecuador cảnh báo giai đoạn có nguy cơ cao do El Niño trong khu vực dự kiến kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4. Cháy rừng và thiếu nước được xác định là những mối quan ngại lớn.

Những diễn biến tại Colombia và Ecuador cho thấy nguy cơ cháy rừng đang trở thành vấn đề đáng chú ý tại khu vực Nam Mỹ trong điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt. Bên cạnh thiệt hại đối với rừng và hệ sinh thái, các vụ cháy còn đe dọa khu dân cư, hoạt động du lịch, nguồn nước và sinh kế của người dân.

Việc chủ động cảnh báo nguy cơ, kiểm soát các nguồn lửa do con người tạo ra, tăng cường năng lực chữa cháy và bảo vệ các hệ sinh thái dễ tổn thương được xem là những nhiệm vụ quan trọng nhằm hạn chế thiệt hại trong mùa khô và giai đoạn El Niño.

WMO cảnh báo cháy rừng, nắng nóng làm gia tăng ô nhiễm không khí